Wednesday, March 6, 2019

Ասելու ու լսելու մասին

Իլուստրացիան՝ Վորոնիկա Գրեչի
Մի անգամ աշնանն էր, Մարիամը նոր էր թիֆլիս գնացել ու իրիկունը խոսում էինք։ Ես տարբեր բաներ էի պատմում եղանակից, գործերիցս, ինչ-որ խառը մարդկանցից, ինչ-որ խառը գրքերից։ Խառը բաներ էի պատմում մի խոսքով։ Մարիամը ասեց՝ իսկ հիմա պատմի թե դու ոնց ես ու քեզանից պատմի, ոչ թե մյուսներից ու ամեն ինչից։

Ես երկար, շատ երկար մտածում էի ու հասկացա, որ միշտ իմ մասին եմ խոսում, անկախ նրանից թե ինչի մասին եմ խոսում ու երբ։ Անկախ նրանից, թե ինչ եմ ասում, ես ասում եմ իմ մասին։ Երբ պատմում եմ, որ Պողոսը վերջապես լավ ա, նշանակում ա Պողոսը էնքան կարևոր էր, որ իր լավ չլինելը աչքիս էրևում էր, նշանակում ա՝ Պողոսը իմ մարդկանցից ա ու նշանակում ա, որ ես անհանգիստ էի, երբ Պողոսը լավ չէր ու հիմա վերջապես հանգիստ եմ, որովհետև Պողոսը լավ ա։

Երբ պատմում եմ ինչ-որ կինոյի մասին, ասում, որ շատ մարդկային էր, շատ բարի ու որ հուզվեցի, էդ հավանաբար նրանից ա, որ ինձ պակասում են մարդկային ու բարի բաները ու ես պակասը լրացնում եմ կինոներ նայելով ու կինոների հորինված (կամ գուցե չհորինված) մարդկանց զգացմունքներով։ Ու երբ էդ նույն կինոյից ինչ-որ հերոսի մասին շատ եմ խոսում ու օրերով պատմում թե ինչ էր զգում նա էն ժամանակ երբ էն էղավ, կարող ա իրականում պատմում եմ թե ե՞ս ինչ եմ զգում։

Ամեն անգամ flickr-ում հերթական անկապ նկարագրով հերթական անկապ նկարը գցելուց ես խոսում եմ իմ մասին։ Պատմում եմ, որ մութը էնքան շատ ա, որ լույսեր եմ նկարում, որ հետո միշտ հետս լինեն էդ լույսերը։ Պատմում եմ, որ ես ինձ միշտ ինչ-որ բանի հակառակ կողմում եմ զգում։

Ամեն անգամ ինչ-որ երգ տարածելիս, ես ասում եմ իմ մասին, լիքը բան եմ ասում, ուղղակի մեկ-մեկ երևի շատ եմ ասում ու ասածիցս ինչ-որ բան լսել չի լինում։

Ու հա, երևի մենք բոլորս ու միշտ անկախ նրանից թե ինչի մասին ենք խոսում, խոսում ենք մեր մասին։ Ուղղակի էնքան, ինչքան մեզ չեն լսում, էդքան էլ մենք չենք լսում։

Monday, February 18, 2019

Ութ տողանի բանաստեղծություն

Առաջադրանքի համաձայն պետք էր գտնել ինչ-որ գրքի 8-րդ էջի, 8-րդ նախադասությունը ու դրանով սկսելով 8 տողանի բանաստեղծություն գրել։ Նարինե Աբգարյանի «Երկնքից երեք խնձոր ընկավ»-ից։ Անկապոտ ստացվեց։

Եթե այսպես շարունակվի, մինչև առավոտ ողջ արյունն իրենից դուրս կհոսի։
Եթե այսպես շարունակվի, առավոտյան տղայի հետ երևի էլ չի խոսի։
Կպառկի այսպես, մենակ, մի կողքի
Առանց բողոքի
Ու կսպասի թե երբ կավանդի հոգին։
Մարմինը շնչից կքամվի,
Եթե մինչև առավոտ այսպես շարունակվի։

Իմ սիրած սվիտրը գոյություն չունի

Իմ ամենասիրած սվիտրը գոյություն չունի։ 
Շորերը սիրելու տարբեր պատճառներ կան, երևի։ Դե, օրինակ, սիրում ես շորը, որովհետև դա նվիրել ա շատ սիրելի ինչ-որ մեկը։ Կարաս սիրես, որովհետև գույնը ու ձևը շատ լավն են, շատ փափուկ ա, նկարագրում ա քեզ, ու դու դրանով քեզ ինքնավստահ ու հարմար ես զգում։ Կամ գուցե էդ շորով էիր է՜ն օրը, երբ է՜ն կարևոր բանը էղավ։


Երբ ես ու Վ-ն նոր էինք սկսել հանդիպել, մի օր ասեցի, որ իր համար սվիտր եմ գործելու, մեծ, փափուկ, տաք, մոխրագույն սվիտր, որ երբեք-երբեք չմրսի, որովհետև լավ չի, երբ մրսում ես։ Լավ չի, երբ դողում ես։ Սկզբում էդ սվիտր գործելը էնքան հեշտ էր թվում։ Դե, մտածում էի, 2 շաբաթում կվերջացնեմ։ Հետո 2 շաբաթ ման էի գալիս իմ ուզած էն մոխրագույն թելը, որից պետք էր սվիտր սարքել։ Երբ գտա իմ ուզած երանգի, հաստության ու փափկության թելը, պարզվեց, որ ընդամենը 2 կծիկ ա մնացել ու 1 ամսից են նորերը ստանալու։ Ու դե թողեցի, որ մի ամսից միանգամից առնեմ բոլորը։


Հետո ես սկսեցի աշխատել, դե դասի էի գնում, քննություններ էին ու ես ունեի նաև տնեցիներ, որոնք ուզում էին, որ շփվեմ իրենց հետ։ Էս ամեն ինչից հետո, երբ հոգնած շյուղերը ձեռքս էի վերցնում, մի քանի շարքից ավել գործել չէր լինում։ Երբ ժամանակները շատ խառն էին, իսկ ժամանակները կարող էին ամիսներով խառը լինել, ընդհանրապես չէի գործում։


Արդյունքում սվիտրը գործելը տևեց մոտ 2 տարի 2 շաբաթի փոխարեն։ 2017-ի դեկտեմբերի վերջին սվիտրը պատրաստ էր։ Մնում էր լվանալ, ու դա կդառնար նոր տարվա նվեր։ Ես իրոք սիրում էի էդ սվիտրը, անգամ անուն էի փորձում մտածել։ Էն տպավորությունն էր, որ գործելիս 2 տարվա տարբեր օրերին զգացածս ապրումներն ու սերն էլ եմ հյուսել թելին ու գործել։ Ու դա ինչ-որ ձև էր ինձ Վ-ին ավելի մոտ զգալու էն ժամանակ, երբ մոտ չէի լինի։ Բայց դե դետեմբերի վերջը շատ խառն էր ու ես չհասցրեցի լվանալ, վերջնական կարգի բերել սվիտրը, թողեցի, որ հունվարին նվիրեմ, տոներից հետո, առանց պատճառի ինչ-որ օր։ Որովհետև դե ես ռոմանտիկ էի ու համոզված, որ իսկական նվերները ուղղակի նվերներն են։


Տոներից հետո հունվարի 8-ին հանդիպեցինք։ Որոշել էի էդ օրը տալ սվիտրը, բայց տնից արագ դուրս գալիս մոռացա վերցնել։ Հունվարի 8ին մենք բաժանվեցինք։ 2 տարի 28 օր +/- 6 ժամ միասին լինելուց հետո։ Չնայած դա շատ հարաբերական ա, որովհետև հոկտեմբերի կեսերից էլ միասին չէի՞նք։ ֆիզիկապես կանգնած էինք կողք կողքի, բայց էլ իրար հետ չէինք։ Էդ օրը, հունվարի 8-ին, երկուշաբթի էր, եթե իհարկե ինչ-որ մեկին կհետաքրքրի, էկա տուն ու սկսեցի քանդել գործածս սվիտրը։ Ու քանդելու ընթացքում, երբ էդ սվիտրը էլի թելի կծիկ էր դառնում ձեռքիս մեջ, աչքիս առաջով անցնում էին վերջին 2 տարիները։ Ու ես ջղայինանում էի, ինքս իմ վրա, որ էդքան էներգիա ու սեր եմ դրել մի բան սարքելու վրա որ հիմա քանդում եմ ու չգիտեմ՝ ավելի շատ սարքելու՞ համար էի ջղայինացած թե՞ սարքածս քանդելու։ Թե՞ որ պատկերացրել էի էն օրը, երբ մենք միասին էինք ապրելու ու մեկ-մեկ, երբ կարոտեի իրեն, հագնելու էի էդ սվիտրը, որովհետև դրանից միշտ իր հոտն էր գալու։ Բայց հաստատ իմ վրա էի ջղայինացած։ Իմ ու ոչ ուրիշ մեկի։ Ու քանդում էի սվիտրը։ Անջատված, վերացած, առանց ինքս ինձ զգալու։


Իմ սիրած սվիտրը, եսիմ, էլ գոյություն չունի։

Thursday, January 31, 2019

Երազների մասին

Երբ փոքր էի, երազներս իսկական մարտահրավերներ էին։ Դե հիմնականում մղձավանջներ էին, ես էլ փոքր էի ու հա, ես վախենում էի իմ երազներից։

Կար ինչ-որ ժամանակ, երբ մղձավանջները շատ հաճախակի էին։ Սովորաբար միշտ նույն մարդը սպանում էր ինձ, տարբեր ձևերով։ Վառվում էի, խեղդվում էի, ընկնում էի, մի անգամ ինձ նաև կերել են։ 😃Ամենաանդուր երազն էր, ոչ մեկին խորհուրդ չեմ տա։ Բայց ամենաահավորը էն չէր, որ ես փոքր էի ու բավականին հաճախ մեռնում էի երազում, այլ էն, որ սովորաբար «մեռնելուց հետո» անմիջապես չէի արթնանում ու սենց ինքս ինձ կողքից նայելով մտածում էի, որ վերջ, ես մեռել եմ։

Հետո դե սկսում ենք դպրոց գնալ, մեզ առավոտ զոռով հանում են քնից ու երազները մոռանում ենք, սովորաբար։ Ու երևի էնքան էլ վատ չի երազները մոռանալը, որովհետև մղձավանջներն էլ ես մոռանում։

Բայց բնականաբար որոշ ժամանակ հանգիստ քնելուց ու երազում թռչող գորգեր տեսնելուց հետո, նոր վախերի շորեր հագած վատ երազներն էլ են վերադառնում։

Էդ ժամանակ, երևի 8-9 տարեկան կլինեի, մեր տան կառուցման աշխատանքները դեռ չէին վերջացրել։ Ինչ-որ մարդիկ աստիճաններ էին սարքում, որ կապեն երկու հարկերը։ Հետո երբ աստիճանները պատրաստ էին, ես արագ-արագ բարձրացա վերև, որ տեսնեմ բոլոր սենյակները ու ընտրեմ իմը։ Բայց ես բարձրանում էի, բարձրանում, իսկ աստիճանները չէին վերջանում։ Հետո մաման ու ախպերս արագ իջան կողքովս, ինձ ասեցին որ գնամ իրենց հետևից, բայց ես ուզում էի իմ սենյակը տեսնել։ Հետո պապին իջավ, քրոջս հետ ու հետո բոլոր-բոլոր մարդիկ ում սիրում էի։ Իսկ ես ջղայինանում էի, որովհետև բոլորը տեսել էին իրենց սենյակները, իսկ ես՝ չէ։ Հետո հետ նայեցի ու ներքևում ինչ-որ մութ էր ու մերոնք հազիվ էին երևում։ Մաման ասեց, որ իջնեմ, թե չէ կգնան ու ինձ չեն սպասի։ Իսկ ես չէի ուզում իջնել, բայց գնալով ավելի էր մթնում ու ես ավելի էի բարձրանում։ Մաման երկրորդ անգամ կանչեց, բայց ես չէի շարժվում որովհետև համ մթությունից էի վախենում, համ բարձրությունից։ Հետո մերոնք գնացին։ Չսպասեցին ինձ։ Իսկ ես վերևում կանգնած էի։ Ու մութ էր, բարձր ու մենակ։

Չէ, իրականում մղձավանջները վատ բաներ չեն։ Որովհետև մասամբ իրենց շնորհիվ ա, որ հիմա մթությունից ու բարձրությունի չեմ վախենում։

Հա, բայց ժամանակի ընթացքում երբ մեծանում ես ու վախերդ ավելի աբսուրդ ու անկապ են դառնում, մղձավանջներդ էլ են փոխվում։

Օրինակ մի անգամ, ուրբաթ օրը, տեսել էի, թե ոնց են բոլոր լրատվականները հայտնում էն մասին, թե շաբաթ օրը փչացել ա ու մինչև էդ խնդիրը չլուծեն, ուրբաթից հետո երկուշաբթի ա լինելու։

Մի ուրիշ անգամ ամառ էր, ուժեղ քամի ու քամուց օդ բարձրացած փոշուց ոչ մի բան չէր երևում։ Գենդալֆի հետ էի, ինչ-որ կլոր սեղանի շուրջ նստած գիրք էինք կարդում ու մեկ էլ նա ասեց՝ հենց քամին կանգնի, ձյուն կգա։ Ու անգամ էդ երազում Գենդալֆի լինելու հանգամանքը դա պակաս մղձավանջային չէր դարձնում, եթե ձյուն էր գալու ու կոմունալներդ էլի աստղաբաշխական թվեր էին կազմելու։😃

Բոլորովին վերջերս էր։ Իբր իմ համար հանգիստ քնած եմ, մաման գալիս արթնացնում ա, ասում ա՝ ուշանում ես դասից։ Ես էլ վեր եմ կենում, հագնվում, դասավորում պայուսակս ու գնում ԴՊՐՈՑ։ Պարզվում ա՝ առաջին ժամին մեր մոտ ռուսերեն ա ու էն չսիրածս դասատուն ինձ ստիպում էր ռուսերեն խոսալ ու ես ռուսերեն խոսալուց խեղդվում էի։

Հա, ամենաաբսուրդների շարքից։ Ես քնած էի։ Ամեն առավոտ արթնանում էի, գնում լվացվելու ու լվացվելուց հետո նկատում որ ձեռքիս ինչ-որ բան էր գրված, բայց գրվածը արդեն մաքրվել էր ու ես կարդալ չէի հասցնում։ Հետո անընդհատ կրկնվում էր նույնը․ արթնանում էի, լվացվում, տեսնում գրածը ու չէի հասցնում կարդալ։ Մի օր էլ, երբ էլի գնացել էի լվացվելու, տեսա որ ձեռքերիս բոլոր հնարավոր տեղերում գրված ա ու վերջապես կարդացի։ Պարզվում ա՝ քնած ժամանակ ես ինչ-որ զուգահեռ աշխարհում եմ, որտեղ ինձ փորձում են ամուսնացնել։ Եթե ես մի անգամ էլ քնեմ, դա նրանց կհաջողվի ու ես էլ երբեք չեմ արթնանա ու էս իրականություն չեմ գա։ Ու ես սկսում եմ չքնել։ Իմ քունս ահավոր տանում ա, բայց ես չպետք ա քնեմ։ Հետո Մորփեուսը ջղայինանում ա, որ ես՝ նվաստ մահկանացուս չեմ քնում ու սկսում ա հետապնդել ինձ։ Ու ես փախչում եմ Մորփեուսից ու բոլորից։ Ու իմ քունը ահավոր տանում ա։ Չէ, դուք չեք կարա պատկերացնեք թե ինչքան ահավոր ա լինել քնած ու երազում տեսնել ու դու ուզում ես քնել, քո քունը տանում ա, բայց դու պետք ա փախնես, որովհետև քնի աստվածը հետևիցդ ա ընկել։ Ահավոր էր մի խոսքով։

Էսօր էլ էլի փոքր էի։ Ինչ-որ անկապ խմբակի էի գնում ու պարզվեց սուիցիդի խմբակ ա։ Ու մերոնք հորքուրիս ասում էին՝ էրեխեն սուիցիդի ա գնում ու նենց հպարտ էին։ Հա, խմբակի նպատակը, ինչպես երևի գուշակեցիք, ինքնասպանության կրեատիվ ու հետաքրքիր տարբերակներ մտածելն էր։ 😄

Պատմածս երազները գուցե տարօրինակ են ու տեղ-տեղ մղձավանջի տպավորություն չեն թողնում, բայց ինձ համար մղձավանջ են մնում։

Ասեցի՝ կիսվեմ, թե որոնք են իմ չափանիշներով վատ երազները դուք էլ իմանաք։

Sunday, January 20, 2019

Բաց թողնելու մասին

 Անցած տարի էս ժամանակներն էին։ Ես դեռ Մասիվում էի ապրում։ Կանգառում, որտեղ ոչ ոք չկար, նստած ավտոբուսին էի սպասում։ Էդ ժամին սովորաբար մենակ 44 համարն ա աշխատում։ 44-ը գալիս էր, կիսադատարկ, հոգնած կանգնում, սպասում որ ուղևորներ բարձրանային։ Լինում էր, որ ուղևորներ լինում էին, իսկ ես նստած նայում էի, թե ոնց ա 44-ը գնում։ Էն, որին սպասում էի, գալիս էր ու գնում։ իսկ ես անկապ սպասում էի։ բաց թողնել էի պարապում։


Հիվանդ օրգանը, որ բուժել էլ չի լինում, հեռացնում են, չէ՞։ Փտած ոտքը կտրում են, չէ՞։ Հա, հետո ինչ-որ էդ ուրվականային ցավերը մնում են դեռ երկար-երկար ու ամեն անգամ անձրևների ժամանակ կտրած ոտքը էլի ցավում ա։ Հետո ի՞նչ որ միշտ ցավալու ա․ մի ոտքով գնալ դեռ լինում ա։ Փտա՞ծ ոտք եք ուզում լինել։ Ախր ինչի՞։ Ախր էդ դեպքում երկու լուծում կա․ կամ ձեզ են կտրում ու գցում մի կողմ կամ չեն կտրում ու լրիվ փտում եք, մեռնում եք։ Չկաք։


Գոնե թողեք, որ լավ հիշողությունները մնան լավ հիշողություններ։ Գոնե դրանք մի փչացրեք։ Գնացեք ժամանակին։ Նենց ոնց ժամանակին էկել էիք։ Գնացեք, գրողը տանի, բաց թողեք։ Խեղդում եք արդեն։ Բա՛ց թողեք։ Թողե՛ք։





Saturday, December 8, 2018

Մերին, Ջերին, Ծովն ու ես

կամ Սևան գնալն ու գալը

Դեռ մի շաբաթ առաջ գիտեի, որ ուրբաթ օրը գնալու եմ Թումոյում եսիմ որերորդ անգամ Avengers-ը նայելու։ Ավելի ճիշտ՝ գնում էի տիտրերից հետո շաուրմա ուտելը նայելու, որովետև երեքշաբթի օրերին երբ բոլորով հավաքված հաց էինք ուտում, Արմենը ասում էր՝ ոնց որ мститель-ները լինենք, որ չիտուարներին ռադ անելուց հետո գնում են շաուրմա ուտելու։ Ես անգամ մտածում էի, որ ֆիլմի վերջում պետք ա նախկին կոլեգաների հետ գնալ շաուրմա ուտելու, բայց քանի որ պարզվեց՝ նրանք մինչև վերջ չէին մնացել, ես որոշեցի գնալ տուն։ Բարեբախտաբար ճանապարհին զանգեց Մերին ու ես մտածեցի, որ կարելի ա Մերիի հետ գնալ։

Սասում մեր հերթին սպասելիս․

— Մտածում եմ վաղը գնալ Սևան,- ասում եմ։
— Կլնի՞ մյուս օրը գնաս, ես էլ գամ։
— Չէ, մյուս օրը չեմ կարա, ընտրություններն են։
— Լավ, էդ դեպքում ինչի՞ հիմա չգնանք։

Մինչ հերթը մեզ կհասներ, մենք փորձում էինք հասկանալ՝ ուզու՞մ ենք գնալ թե չէ։ Արժի՞։

— Ուզում էի հարցնել, թե ի՞նչ ռացիոնալ պատճառ ա քեզ հետ պահում գնալուց, հետո հասակացա որ իրականում ոչ մի ռացիոնալ պատճառ չկա գնալու համար,- ասեց Մերին։

Ու հենց գնալու համար բավարար ռացիոնալ պատճառների բացակայության պատճառով, մենք որոշեցինք գնալ։

Նախ գնացինք իմ տուն, հաց կերանք, տաք հագնվեցինք, ծածկոցներ վերցրեցինք ու գնացինք խանութ՝ գինի ու պեչենի առնելու։

— Շենքերի հետևից գալիս ա, ստեղ մոտիկ ա,- ասում եմ Մերիին նայելով թե ոնց ա տաքսին մոտենում։
— Հա, քնած էր, հելավ հագնվեց գալիս ա։

Էկավ, նստեցինք։
— Ու՞ր,- հարցնում է վարորդը։
— Դե Սևա՞ն․․․ քաղա՞ք,-ասում եմ մի տեսակ հարցական տոնով, որովհետև պատվիրելիս նշել էի թե ուր ենք գնալու։
— Էդ հարցնու՞մ ես․․․ հա, Սևան ենք գնում, մեզ թերակղզի տարեք,- ծիծաղելով ասում է Մերին։
— Գեղարքունիքի մարզ, հա՞,- միացնելով շարժիչը հարցնում է վարորդը։
— Ըհն,- ու շարժվում ենք։
— Էրեխեք, բա՞ն ա էղել,- քիչ անց հարցնում է վարորդը ու էդ էրեխեք_բան_ա_էղելը ամենախնդալու բաներից էր, որ ես երբևէ լսել եմ։
— Չէ, զուտ գնում ենք։
— Տենց նստած էիք, ասեցիք՝ էսօր ու՞ր գնանք, դավայ Սևան, հա՞։
— Մոտավորապես։
— Սովորաբար սենց դեպքերում մարդիկ զանգում ասում են՝ երկար ճանապարհ ենք գնալու, անվադողերը, գազը նորմա՞լ ա, դուք սենց միանգամից վերցրեցիք ու գնում եք։
— Դե եթե հարստանանք ու որոշենք մյուս անգամ Տաթև գնալ, կհարցնեմ,- պատասխանում եմ աշխատելով հնարավորինս լուրջ խոսել բավականաչափ անլուրջի տպավորություն թողնելուց հետո։
— Ես կարծում եմ՝ դուք արդեն հարուստ եք։
— Դե սպասեք զանգեմ տուն, ասեմ ինձ չսպասեն, ես էլ քավորիս տանը կմնամ, էս ժամին մենակ էլ հետ չդառնամ,- հետո ասում է,- մեքենան պետք ա գարաժ տանեի, ասեցի՝ մամ gg-ն միացնում եմ, եթե մինչև գարաժ հասնելու ճանապարհին պատվեր էղավ, կանեմ, չէ կգամ տուն։ Գնացի տուն բա չէ։

Հետո սկզբում Քուին էինք լսում, հետո Ռոջեր Վոթըրս ու մառախուղի միջով ժամը մեկին գնում էինք Սևան։

— Չկորեք, էրեխեք,- ասեց վարորդը, երբ իջնում էինք մեքենայից։
— Մենք չենք կորում։

Այսպիսով, մենք Սևանում էինք, դեկտեմբերին, գիշերը երկուսի կողմերը։

Ափին նստած նայում էի մեկ երկնքին, մեկ լճին, մեկ ընկնող աստղերին, մեկ ափին խփվող մակընթացացության ալիքներին ու խաղաղ էի։ Եթե դուք Սևանում չեք էղել ձմռանը, երբ լճի ափի ողջ տրամագծով հավանաբար մենակ դուք եք, երկար ավազին կանգնած մնալուց հետո չեք զգացել ոտքերի շուրջ ավազի մեջ ջրի սառույց դառնալը, ալիքները ձեր շնչառության ռիթմով չեն խփվել ափին ու չեք տեսել թե ոնց են ամպերը երկնքից իջնում լճի վրա ու մառախուղ դառնում ու ոնց են մթության մեջ աչքի առաջ եղևնիները եղյամից սպիտակում, ուրեմն իրոք չգիտեմ թե ինչ խղճով եք մեռնելու։

Մի սև շունո էր էկել ու կողքներիցս տեղ չէր գնում ու քանի որ ես, Մերին ու ծովը էնտեղ էինք, պարզից էլ պարզ էր, որ էդ շունը պետք ա Ջերին լինի։

Չորսից հետո սառնամանիքը անտանելի դարձավ, որոշեցինք քայլել, բայց քայլելն էլ անգամ չէր փրկում ու քանի որ մոտիկ հոսթել կար մենք որոշեցինք թակել դուռը առանց մեծ հույսեր ունենալու թե մեկը կարձագանքի։

— Բաց ա,- լսվեց ներսից ու մենք երջանկացած ներս մտանք։
Պարզվեց որ էդ սենյակում որը ավելի շատ միջանցք էր, քնում էր հոսթելի ջութակահարը ու էդտեղ էր քնում որովհետև մնացած բոլոր համարները զբաղված էին։ Նա բնականաբար հիացավ մեր քաջությամբ ու դիմացկունությամբ։ Իսկ մենք սենյակի ջերմությունից արդեն շշմել էինք։ Քիչ անց էկավ էդ տարածքի պահակ պապին։ Տեսել էր որ լույսը վառն ա, մտածել էր գնա ստուգի թե ինչ ա էղել։ Պահակ պապին նույնպես զարմացավ։ Ինչքա՞ն դախ պետք ա լինել գիշերվա հազարին Սևան գնալու համար, վերջիվերջո։
Միակ նկարը երեկվանից

— Էրեխեք ջան, ինձ կներեք, ես մի քիչ քնեմ,- ասեց ջութակահարը։
— Էրեխեքը կարան գան իմ տուն, հեռուստացույց կնայեն դու էլ հանգիստ կքնես։

Ու մենք գնացինք։ Ու ես անհիշելի ժամանակներ անց նորից հեռուստացույց էի նայում քիչ ա, մի հատ էլ հայկական տափակ սերիալ։ Մերին գլուխը դրել էր սեղանին ու քնել, իսկ ես սպասում էի որ վերջանար իբեյի աուկցիոնը։

Ժամը յոթին դուրս էկանք, որովհետև իմ քունն էլ էր սկսում տանել, իսկ աթոռի վրա նստած քնելը մի քիչ անհարմար ա։

15 րոպե չէր լինի ինչ քայլում էինք, երբ նկատեցինք որ մի մեքենա կանգնած սպասում ա, հավանաբար մեզ, որովհետև սպասելու ուրիշ ոչինչ ու ոչ ոք տեսադաշտում չէր էրևում։ Պարզվեց նա Երևան էր գալիս ու մենք էլի մթության ու մառախուղի միջով ճանապարհ ընկանք, բայց էս անգամ համ մթությունը համ մառախուղը գնալով պակասում էին։

Երևանի ճանապարհին, քնած ու արթուն վիճակների սահմանագծին վերջին ու միակ միտքը որ անընդհատ պտտվում էր գլխումս, էն էր, որ մենք հավանաբար իրոք հարուստ ենք։

Thursday, October 25, 2018

Նախկին կոլեգաներին, գործի տեղը, շենքը, վերելակը ու ընդհանրապես կարոտելու մասին

Պիքսարտում դասընթացի էի ու ուշանում էի ու մինչև շենք մտնելը անընդհատ մտածում էի՝ մենակ Դավիթն ու Քրիստը ծխելու դուրս էկած չլինեն, մենակ էրեխեքիցս ինչ-որ մեկին չտեսնեմ, որովհետև հինգշաբթի էր, իսկ հինգշաբթի օրը իմ էրեխեքի օրն էր։ Որովհետև ես ուշանում էի ու շտապում էի ու չէի ուզում իրենց տեսնել զուտ ոտի վրա, ձեռի հետ։

Դասընթացը ավելի շուտ վերջացավ քան պետք էր, որովհետև բոլորը հոգնած ու անջատված էին, իսկ Գերասիմի ձայնը՝ քնացնող։ Ու ես ուրախացել էի, որովհետև համարյա մի ժամ ժամանակ ունեի Թումոյում թափառելու համար։

Անվտանգության աշխատողը, էն մեկը, որին ես տենց էլ չսիրեցի, ասեց, թե անձնական նպատակներով հանդիպումներ չեն թույլատրվում։ Իսկ ես ոչ ժամանակ ունեի, ոչ էլ հավես բացատրելու համար, որ հա, կարող ա, գուցե, հավանաբար իմ հանդիպումը անձնական ա, բայց էդ հանդիպումը հենց Թումոյի հետ ա, ոչ թե կոլեգաներիցս, ուսանողներիցս կամ ուրիշ ինչ-որ մեկի հետ։ Մանավանդ որ Թումոյի մասին մեր պատկերացումները ակնհայտորեն չէին համընկնում։ Ու առանց ավելորդ ժամանակ վատնելու գնացի գլխավոր մուտքով ներս մտնելու։

Օգոստոսին, երբ դեռ 2 ամիս էլ չէր անցել Թումոյից դուրս գալուց, մի անգամ երազիս տեսել էի, թե իբր գնացել եմ Թումո, հասել մուտքի մոտ, իսկ դռները չն բացվում։ Երբ ուրրիշներն էին մոտենում, դուռը բացվում էր, ներս էին մտնում կամ դուրս գալիս, հենց ես էի մոտենում, փակվում էր ու էլ չէր բացվում։ Ահավոր երազ էր։ Ու էդ օրվանից ամեն անգամ էդ դռանը մոտենալիս շունչս պահում եմ, մինչև բարեհաջող ներս մտնելը։

Խոջոյանն էլ էր էսօր հյուր էկել ու ես կրկնակի, եռակի շատ ուրախացա։ Ու իրան տեսնելուց չկարեցա չմտածեմ, թե ինչ իդեալական կլիներ, եթե էն պատահականությունը, որ ինձ ու Դավիթին նույն օրը Թումո էր բերել, Հայկին ու Արմենին էլ բերած լիներ։

 Լիքը պայծառ մարդկանց գրկելուց հետո թափառում էի հարթակներում հուսալով որ հեսա ուսանողներից ինչ-որ մեկին կտեսնեմ։ Դավիթին ու քրոջը տեսա, ու գրողը տանի, երբեք մտքովս չէր անցնի, որ իրանց տեսնելուց էսքան կուրախանամ։ Հետո էլի մի էրկուսին։ Բայց մեծամասամբ լրիվ ուրիշ էրեխեք էին։ Կային ոմանք որ ինձ հիշում էին ու ահավոր հաճելի էր հիշված լինելը։

Հետո Դ հարթակում խոսում ենք, Քրիստին հարցնում եմ՝ բա ու՞ր ա Տարոնը։ Ասում ա՝ դուրս ա էկել։ Սիրտս կանգնում ա, ասում եմ՝ ո՞նց չեմ հավատում։ Ասում ա՝ ուղղակի էսօր ա շուտ դուրս էկել ու սիրտս տեղն ա ընկնում, որովհետև Տարոնը ոնց որ Թումոյի Մելկիադեսը լինի։

Վերջում դուրս էկա ու հետևի մուտքի մոտ սպասում էի, որ հերթով բոլորը դուրս գան ու հերթով բոլորին գրկեմ, որ ոչ ոք առանց հաջող անելու չհասցնի գնալ, որովհետև ես դա հիվանդագին ծանր կտանեի։ Հետո գնացի կանգառ։ Սկզբում Մարին էր էնտեղ, հետո Վիկան էկավ։ Ու մենք խոսում էինք։ Ամեն մեկս սպասում էր իր ավտոբուսին, իսկ ես սպասում էի իմանալով, որ չի գա, հաստատ չի գա ու ես պետք ա 2 կանգառ քայլեմ տուն հասնելու համար։ ՈՒ ի՞նչ տարբերություն թե էդ դեպքում, երբ տուն կհասնեմ ու ինչով։ Սկզբում Մարիին ճանապարհեցինք, հետո Վիկային։ Վիկան մի պահ մոռացել էր, որ ես էլ Մասիվում չեմ ապրում ու մենք իրար հետ տուն չենք գնա։ Ասեց՝ վայ, դու էլ չես գալիս ու ավտոբուս բարձրացավ։ Իսկ «վայ, դու էլ չես գալիս»-ը մնաց ականջներիս մեջ։

5 համարի մեջ ամբողջ ճանապարհին ինչ-որ ֆլեշբեքեր էին գալիս ու գնում։ Առաջինը հիշում էի, թե ոնց էինք Ալիաս խաղում 31-ով կամ 52Ա-ով ես, Հայկոն, Արմենը, Մարինեն ու Վիկան տուն գնալու ճանապարհին։ Ոնց էին մարդիկ մի տեասկ նայում մեզ, որովհետև երևի հենց մի տեսակ էինք։ Ու էն անգամը, որ ուղղակի ականջակալներս ձեռքիս մեջ էին, Արմենը ասեց՝ մեր հետ շփվի, էդ հետո կլսես։ Չնայած որ ականջակալները ուղղակի ձեռքումս էին ու ես ոչինչ չէի լսում, բայց հիմա մտածում եմ՝ կարո՞ղ ա ես իրանց հետ քիչ եմ շփվել։ Որովհետև էդ երգերս միշտ հետս են, իսկ իրանք՝ չէ, որովհետև ես երգերիս չեմ կարոտում, իսկ իրանց կարոտում եմ միշտ։

Հետո ամեն օրվա ժողովներն էի հիշել ու որ ես չէի սիրում էդ ժողովները, իսկ հիմա կարոտում եմ։ Եսիմ, երևի ինձանից ա, որովհետև ես հաջողացնում եմ ամեն ինչ կարոտել։

Չեմ ասի, թե Թումոյից դուրս գալը իմ կյանքում բաց տեղ ա թողել։ Չէ, որովհետև իմ ու Թումոյի հարաբերությունները «խզվեցին» ճիշտ ժամանակին։ Ես ուղղակի անսահման, աննկարագրելի շատ կարոտում եմ իրան։ Ես կարոտում եմ էն, որ քոչրումում անկապ նստած էինք, մեկ էլ, ինֆոդեսկից մեկը գալիս ասում էր՝ էրեխեքը ներս են մտել, իսկ հարթակում մարդ չկա։ Ես հիշում եմ, թե ոնց էի ջղայինանում էդ պահին, որովհետև Գոռ/Գայանե ջան, գրողը տանի, դու չես էն մեկը, ով պետք ա ինձ հիշեցնի իմ աշխատանքային պարականությունները, լա՞վ ջան։ Կարոտում եմ հարթակում գոռալը՝ էրեխե՜ք, ով ունի մատիտ, որ էլ չի օգտագործում, մատի՜տ, որ էլ չեք օգտագործում, չէ՞, չկա՞, չունե՞ք․․․ ու էրկու վայրկյան հետո նորից նույն տեքստը։ Ասենք գրողը տանի, դժվար էր մի քիչ ավելի շատ մատիտներ ունենալը։ Հա, ու առաջին դասի ժամանակ էրեխեքին լավ ու վատ ծովահենների ու այլմոլորակայինների մասին պատմելն եմ կարոտում։

Քոչրումի պատերի գրություններն եմ կարոտում, հոտավետ բաներ չուտելու, կեղտոտ սպասք չթողնելու, խոզ չլինելու ու էլի նման բաների մասին։ Բվով լոքերս եմ կարոտում, տեսնես՝ ո՞վ ա հիմա էնտեղ ապրում։ Ու հա, կարոտում եմ էն ժամանակները, երբ էդ լոքերում լիքը չայեր էին ու երբ բացում էի դուռը, դարիչինի հոտը տարածվում էր ամբողջ սենյակում։ Ու չայերս պայծառ մարդկանց հետ կիսելն եմ կարոտում։ Երեքշաբթի օրերը թումո-բանակից հետո կոլա առնելու սրբազան արարողակարգը։ Սեսիայի վերջում մատիտները հավաքելն ու ինֆոդեսկ տանելը։ Բրեյնսթորմինգում չորեքշաբթի օրվա ժողովներից հետո կինոների թրիլերներ նայելն եմ կարոտում։ Գրողը տանի, հեսա Գրինդեվալդը որ հելնի, ի՞նչ սրտով եմ նայելու, եթե Արմենի ու Մարտինի հետ հաջորդ օրը չեմ կարենալու էդ մասին խոսալ։ Մարտինի՝ էրեխեքի վրա ջղայինանալն եմ կարոտել։ Ու թե Համոն ոնց էր ասում՝ 5 ամիս առաջ բեյզքեմփով թասք եմ տվել, էն օրը ես եմ մտել իմ տված թասքը դան տվել, մի քիչ ուշադիր էղեք էլի հո սաղ չպետք ա ասեմ։ Աստված, բա մարդ զուգարանում ծխած էրեխա չունենար, որ գնար գլխին քարոզ կարդար, թե ջահել էրեխա ես․ ի՞նչ ես անում, էդ էրեխեն էլ մի քիչ նվնվար, մի քիչ տզտզար, թե էս անգամ տուն մի զանգեք, ես էլ հավատայի, հետո հաջորդ շաբաթ ավելի վատ բան անելուց բռնվեր ու Համոն ասեր՝ անցած շաբաթ որ իրա ծնողին պետք ա զանգեիր, չես զանգել, ես էլ մի պահ ապուշանայի, հետո ասեի՝ հեսա կզանգեմ։ Գրողը տանի, Նինայի երգերն եմ կարոտում։ Ու թե ոնց էր Լուսոն երգելով քոչրում մտնում։ Արմենի մատիտը բռնելու ձևն եմ կարոտում։ Ու թե ոնց էր Գազազը ձեռքերը վեսթի գրպանները դրած քայլում հարթակում։ Հա, ու կարոտում եմ թե ոնց էին Հայկն ու Արմենը հարմարեցնում հաց ուտելու ժամերը։ Բիատի հարթակներում պարելն եմ կարոտում։ Հա, ու թե ոնց էր Համոն էն դեբիլ փոմփոլիկներով գլխարկը դրած բեդ բիհեյվրների ձևերը անելով քայլում։ Անասելի, անտանելի շատ կարոտում եմ էրեխեքիս, անգամ Անդրանիկին, ով չորեքշաբթի օրն էր գալիս, բեդբիեհյվր էր ու դնում էր էն հռչակավոր փոմփոլիկներով գլխարկից։

Էն պահին, որ պետք ա ասեի՝ կանգառում կպահեք, փետրվարի էն օրը հիշեցի, երբ ես, Արմենն ու Հայկոն 31-ով միասին տուն էինք գնում։ Արմենը ռայկոմում արդեն իջել էր, համարյա Հայկոյի կանգառ էինք հասնում, հարց էի տվել, իսկ ինքը ձգձգում էր պատասխանը։ Ասեց՝ գիտես ի՞նչ․ կյանքում գալիս են պահեր, երբ ուղղակի պետք ա ասես ․․․ կանգառում կպահեք։ Ու իջավ։ Ու հա, կյանքում կան պահեր, երբ պետք ուղղակի ասես՝ կանգառում կպահեք ու իջնես ավտոբուսից ու թքած որ դա գուցե քո կանգառը չի։ Ես ու Թումոն ոնց որ շատ իդեալական սիրածներ լինեինք, որոնց հարաբերությունները գնում էին փլուզման, դե կյանք ա, տենց էլ ա լինում, ուղղակի ես շատ ճիշտ պահի իջա կանգառում։