Showing posts with label ԽառըԻնչ-որԲաներիՄասին. Show all posts
Showing posts with label ԽառըԻնչ-որԲաներիՄասին. Show all posts

Wednesday, May 6, 2020

հրեշների ու վերմակի մասին

ես էլ, լիքը էրեխեքի նման, փոքր ժամանակ սարսափում էի բարձրությունից, մթությունից ու մահճակալի տակի հրեշներից։ լիքը ուրիշ բաներից էլ, բայց հիմնականը էս 3-ն էին։

դե բարձրության դեպքում հեշտ ա․ պետք ա ներքև չնայել։ մթության դեպքում էլ, միշտ կարելի ա վառել լույսը։ իսկ մահճակալի տակի հրեշի դեպքում պետք էր արագ վազել ու մտնել վերմակի տակ ու գլուխը վերմակի տակից չհանել էնքան մինչև լույսը կբացվեր։ էդ ժամանակ վերմակի տակ թվում էր աշխարհի ամենաապահով տեղը։ էդ ինչ-որ կախարդական կապսուլա էր, որ պաշտպանում էր ամեն ինչից։ ու ես նաև ախպորս էի ստիպում տենց քնել ու եթե հանկարծ գլուխս դուրս հանեի, ուրեմն մենակ համոզվելու համար, որ ախպերս հետևել ա հրահանգներիս։

մենք միանման պիժամաներ ունեինք, որոնց վրա ինչ-որ քարտեզներ էին նկարված։ մի օր, արդեն չեմ հիշում թե ոնց, գլխի ընկանք, որ էդ քարտեզով կարելի ա գնալ որսի ու հաղթել մահճակալի տակի բոլոր հրեշներին։ ու տենց ամեն գիշեր սպասում էինք, թե երբ մերոք կքնեին, որ զինվեինք մեր խաղալիք-զենքերով ու գնաինք որսի։ ու ամեն օր քնելը ավելի ու ավելի հեշտ էր դառնում, մասամբ երևի որովհետև 5 ու 7 տարեկան էրեխեքի համար շատ երկար էին արթուն մնում ու դե որովհետև գնալով ավելի ու ավելի շատ հրեշների էինք հաղթում։

մեր էս պատերազմը համարյա մի տարի տևեց, որովհետև դե պետք էր քարտեզի վրա նշված բոլոր հրեշների հետ կռվել, իսկ քարտեզի վրա բոլոր էն տեղերն էին, որտեղ մենք սիրում էինք խաղալ։ ես շատ լավ հիշում եմ մեր վերջին «ճակատամարտը»։ էդ ժամանակ տատիս ու պապիս տանն էինք ապրում, ու էդտեղ կար մի սենյակ, որը համարյա երբեք չէր օգտագործվում ու որտեղ տատիս պահում էր նոր տարվա չրերը ու մնացած բաները։ էդ սենյակում էին մնացել վերջին հրեշները ու իրանց հաղթելու համար պետք էր ուտել-վերջացնել բոլոր կառալյոկի չրերը ))

երբ էլ հրեշներ չկային, գլուխը առանց վերմակի տակ մտցնելու քնելը սարսափելի չէր։ անգամ մահճակալի տակ էի թաքնվում, երբ տնեցիք որոշում էին լուսանկարվել (դե ես լուսանկարվել էլ չէի սիրում)։ բայց ես մեկ ա նախընտրում էի քնել մեջքս պատին հենած ու կուչ էկած ու որ ոտքերս հանկարծ վերմակի տակից դուրս չգան, դե ապահովության համար, ամեն դեպքում։

***

երբեմն, իսկ վերջերս հաճախ, ինձ ահավոր դժվար ա վերմակի տակից դուրս գալը։ թվում ա, թե եթե վերմակի տակից դուրս գամ, աշխարհը գլխիս փուլ կգա։ տպավորություն ա, թե բոլոր հրեշները, դեմենտորները, բասիլիսկները, յոթգլխանի վիշապները, հոդագները ու մնացած բոլոր-բոլորը դուրս են էկել ու սպասում են, թե երբ եմ վերմակի տակից դուրս գալու։ ու ես հիմա չունեմ էն կախարդական քարտեզը, ոչ էլ էն զենքերը ու ոչ մի պատրոնուս չի օգնում։ բայց դե վերմակ ունեմ, գոհ եմ։

Starry Dementors T-Shirt | Geeky Tees for Men, Women & Kids ...

Monday, December 2, 2019

տեղը

միշտ փնտրում ենք,
ինչ-որ բան
որ չենք կորցրել
ինչ-որ տեղ,
որ չենք էղել,
ինչ-որ մեկին,
որ չգիտենք
ինչ-որ պատճառ,
որ պետք չի,
բայց
փոխարենը
գտնում ենք
մութ սենյակում
սուրճի բաժակի
ու մոխրամանի տեղը
ինչպես քթի տեղը
դեմքին

Saturday, October 19, 2019

հավանաբար երևանի մասին

ինձ հավասարապես դժվար ա ասել, թե ես սիրում եմ երևանը ու որ չեմ սիրում, որովհետև ես ուրիշ ճար չունեմ։ չգիտեմ, ճի՞շտ ա ասելը թե դու սիրում ես նարինջ էն դեպքում, երբ ամբողջ կյանքում մենակ նարինջ ես կերել ու ուրիշ միրգ ուտելու առիթ չի էղել։ երևի ճիշտ չի։
երևանը քաղաք ա որտեղ քեզ ոչ ոք չի լսում, ինչքան էլ դու շարունակ քեզնից խոսես ու դա լավ ա։ ի վերջո դու էլ չես լսում ինքդ քեզ կանգառում կկանգնեք-ների, էս մի հատ ստացեք-ների, իմը մի հատ ա, ես արագ ստանամ էլի-ների, դուք ո՞ր հարկ եք գնում-ների, էս ամիս կոմունաներս շատ էին-ների ու էն մնացած եսիմինչերի արանքում։ հա, մեզ դժվար ա հայաստանում երևանից դուրս երկար լինել, որովհետև երևանից դուրս աղմուկը քիչ ա ու մենք մեզ լսում ենք ու մենք մեզ վախենալու ենք, երբ լսում ենք։
երևանը քաղաք ա, որտեղ ամենասիրածս շենքերը հին են, լքված, քանդած։ ու մի օր էդ շենքերը էլ չեն լինի ու մարդ չգիտի, թե երևանի ինչը սիրի էդ դեպքում։ սա քաղաք ա, որտեղ փողոցային շներին տշում են աջուձախ, բայց գիշերները երբ ինչ-որ նստարանին վեր ընկած ես, էդ թափառական շներն էն գալիս, կողքդ նստում, որովհետև ջոկել են․ մի տշված էլ դու ես։
երևանը քաղաք ա, որի փոքրությունը կանգնում ա բկիդ ու սկսում խեղդել։ երբ խոսում են պողոսի մասին, ուշադիր լսիր, որովհետև մի 4 տարի հետո դու ու պողոսը իրար հետ թեյ եք խմելու, ու դու պատմես թե ինչքան շատ բան գիտես իր մասին։ սա քաղաք ա, որտեղ էլ հնարավոր չի նոր մարդկանց հետ ծանոթանալ առանց էդ մարդու մասին կանխակալ կարծիք ունենալու, որովհետև բոլորը բոլոին ճանաչում են ու բոլորը պատմում են բոլորի մասին։ ու չգիտեմ էլ, ճի՞շտ ա էդ դեպքում ասելը, թե դուք նոր ծանոթներ եք, երբ տարիներ շարունակ լսել եք իրար մասին։
երևանը էնքան փոքր ա, որ էս քաղաքում 2 անգամ կարգին սիրահարվել չի լինում, որովհետև սիրածդ բոլոր փողոցները, թանգարանները, շենքերը, սրճարանները, գինիներն ու շոկոլադները էն մեկի հետ կիսելուց հետո էն երկրորդի հետ կիսելու բան չի մնում բացի կինոթատրոնում ցուցադրվող նոր կինոներից։ ու բոլորս ժամանակի ընթացքում էն 2-րդն ենք դառնում ում հետ կիսելու բան չի մնացել։
երևանը դինջերի երգերն են ու գիշերը 3-ին սանիտեկի աղբատար մեքենայի ձայնը։ ու սա քաղաք ա, որտեղից բոլոր սիրածս մարդիկ գնում են, իսկ ես չգիտեմ՝ կձգե՞մ մնալ թե՞ չէ։

Friday, July 19, 2019

հոգ տարվելու մասին

հիմա երբ ֆեյսբուքներից լրիվ կորել եմ, բլոգս էլ ոչ ոք չի մտնում ու դա մի տեսակ նենց հանգստացնող ա։ հանգիստ անկապ գրում եմ։

ասացին՝ հոգ տար քեզ,
ու մտածեցի,
որ եթե
հոգը տեղ լիներ,
կինոյի
թատրոնի,
գրադարանի
կամ գերեզմանատան պես,
ինձ հոգ տանելը
գուցե ավելի հեշտ լիներ։

Wednesday, March 6, 2019

Ասելու ու լսելու մասին

Իլուստրացիան՝ Վորոնիկա Գրեչի
Մի անգամ աշնանն էր, Մարիամը նոր էր թիֆլիս գնացել ու իրիկունը խոսում էինք։ Ես տարբեր բաներ էի պատմում եղանակից, գործերիցս, ինչ-որ խառը մարդկանցից, ինչ-որ խառը գրքերից։ Խառը բաներ էի պատմում մի խոսքով։ Մարիամը ասեց՝ իսկ հիմա պատմի թե դու ոնց ես ու քեզանից պատմի, ոչ թե մյուսներից ու ամեն ինչից։

Ես երկար, շատ երկար մտածում էի ու հասկացա, որ միշտ իմ մասին եմ խոսում, անկախ նրանից թե ինչի մասին եմ խոսում ու երբ։ Անկախ նրանից, թե ինչ եմ ասում, ես ասում եմ իմ մասին։ Երբ պատմում եմ, որ Պողոսը վերջապես լավ ա, նշանակում ա Պողոսը էնքան կարևոր էր, որ իր լավ չլինելը աչքիս էրևում էր, նշանակում ա՝ Պողոսը իմ մարդկանցից ա ու նշանակում ա, որ ես անհանգիստ էի, երբ Պողոսը լավ չէր ու հիմա վերջապես հանգիստ եմ, որովհետև Պողոսը լավ ա։

Երբ պատմում եմ ինչ-որ կինոյի մասին, ասում, որ շատ մարդկային էր, շատ բարի ու որ հուզվեցի, էդ հավանաբար նրանից ա, որ ինձ պակասում են մարդկային ու բարի բաները ու ես պակասը լրացնում եմ կինոներ նայելով ու կինոների հորինված (կամ գուցե չհորինված) մարդկանց զգացմունքներով։ Ու երբ էդ նույն կինոյից ինչ-որ հերոսի մասին շատ եմ խոսում ու օրերով պատմում թե ինչ էր զգում նա էն ժամանակ երբ էն էղավ, կարող ա իրականում պատմում եմ թե ե՞ս ինչ եմ զգում։

Ամեն անգամ flickr-ում հերթական անկապ նկարագրով հերթական անկապ նկարը գցելուց ես խոսում եմ իմ մասին։ Պատմում եմ, որ մութը էնքան շատ ա, որ լույսեր եմ նկարում, որ հետո միշտ հետս լինեն էդ լույսերը։ Պատմում եմ, որ ես ինձ միշտ ինչ-որ բանի հակառակ կողմում եմ զգում։

Ամեն անգամ ինչ-որ երգ տարածելիս, ես ասում եմ իմ մասին, լիքը բան եմ ասում, ուղղակի մեկ-մեկ երևի շատ եմ ասում ու ասածիցս ինչ-որ բան լսել չի լինում։

Ու հա, երևի մենք բոլորս ու միշտ անկախ նրանից թե ինչի մասին ենք խոսում, խոսում ենք մեր մասին։ Ուղղակի էնքան, ինչքան մեզ չեն լսում, էդքան էլ մենք չենք լսում։

Sunday, January 20, 2019

Բաց թողնելու մասին

 Անցած տարի էս ժամանակներն էին։ Ես դեռ Մասիվում էի ապրում։ Կանգառում, որտեղ ոչ ոք չկար, նստած ավտոբուսին էի սպասում։ Էդ ժամին սովորաբար մենակ 44 համարն ա աշխատում։ 44-ը գալիս էր, կիսադատարկ, հոգնած կանգնում, սպասում որ ուղևորներ բարձրանային։ Լինում էր, որ ուղևորներ լինում էին, իսկ ես նստած նայում էի, թե ոնց ա 44-ը գնում։ Էն, որին սպասում էի, գալիս էր ու գնում։ իսկ ես անկապ սպասում էի։ բաց թողնել էի պարապում։


Հիվանդ օրգանը, որ բուժել էլ չի լինում, հեռացնում են, չէ՞։ Փտած ոտքը կտրում են, չէ՞։ Հա, հետո ինչ-որ էդ ուրվականային ցավերը մնում են դեռ երկար-երկար ու ամեն անգամ անձրևների ժամանակ կտրած ոտքը էլի ցավում ա։ Հետո ի՞նչ որ միշտ ցավալու ա․ մի ոտքով գնալ դեռ լինում ա։ Փտա՞ծ ոտք եք ուզում լինել։ Ախր ինչի՞։ Ախր էդ դեպքում երկու լուծում կա․ կամ ձեզ են կտրում ու գցում մի կողմ կամ չեն կտրում ու լրիվ փտում եք, մեռնում եք։ Չկաք։


Գոնե թողեք, որ լավ հիշողությունները մնան լավ հիշողություններ։ Գոնե դրանք մի փչացրեք։ Գնացեք ժամանակին։ Նենց ոնց ժամանակին էկել էիք։ Գնացեք, գրողը տանի, բաց թողեք։ Խեղդում եք արդեն։ Բա՛ց թողեք։ Թողե՛ք։





Thursday, October 25, 2018

Նախկին կոլեգաներին, գործի տեղը, շենքը, վերելակը ու ընդհանրապես կարոտելու մասին

Պիքսարտում դասընթացի էի ու ուշանում էի ու մինչև շենք մտնելը անընդհատ մտածում էի՝ մենակ Դավիթն ու Քրիստը ծխելու դուրս էկած չլինեն, մենակ էրեխեքիցս ինչ-որ մեկին չտեսնեմ, որովհետև հինգշաբթի էր, իսկ հինգշաբթի օրը իմ էրեխեքի օրն էր։ Որովհետև ես ուշանում էի ու շտապում էի ու չէի ուզում իրենց տեսնել զուտ ոտի վրա, ձեռի հետ։

Դասընթացը ավելի շուտ վերջացավ քան պետք էր, որովհետև բոլորը հոգնած ու անջատված էին, իսկ Գերասիմի ձայնը՝ քնացնող։ Ու ես ուրախացել էի, որովհետև համարյա մի ժամ ժամանակ ունեի Թումոյում թափառելու համար։

Անվտանգության աշխատողը, էն մեկը, որին ես տենց էլ չսիրեցի, ասեց, թե անձնական նպատակներով հանդիպումներ չեն թույլատրվում։ Իսկ ես ոչ ժամանակ ունեի, ոչ էլ հավես բացատրելու համար, որ հա, կարող ա, գուցե, հավանաբար իմ հանդիպումը անձնական ա, բայց էդ հանդիպումը հենց Թումոյի հետ ա, ոչ թե կոլեգաներիցս, ուսանողներիցս կամ ուրիշ ինչ-որ մեկի հետ։ Մանավանդ որ Թումոյի մասին մեր պատկերացումները ակնհայտորեն չէին համընկնում։ Ու առանց ավելորդ ժամանակ վատնելու գնացի գլխավոր մուտքով ներս մտնելու։

Օգոստոսին, երբ դեռ 2 ամիս էլ չէր անցել Թումոյից դուրս գալուց, մի անգամ երազիս տեսել էի, թե իբր գնացել եմ Թումո, հասել մուտքի մոտ, իսկ դռները չն բացվում։ Երբ ուրրիշներն էին մոտենում, դուռը բացվում էր, ներս էին մտնում կամ դուրս գալիս, հենց ես էի մոտենում, փակվում էր ու էլ չէր բացվում։ Ահավոր երազ էր։ Ու էդ օրվանից ամեն անգամ էդ դռանը մոտենալիս շունչս պահում եմ, մինչև բարեհաջող ներս մտնելը։

Խոջոյանն էլ էր էսօր հյուր էկել ու ես կրկնակի, եռակի շատ ուրախացա։ Ու իրան տեսնելուց չկարեցա չմտածեմ, թե ինչ իդեալական կլիներ, եթե էն պատահականությունը, որ ինձ ու Դավիթին նույն օրը Թումո էր բերել, Հայկին ու Արմենին էլ բերած լիներ։

 Լիքը պայծառ մարդկանց գրկելուց հետո թափառում էի հարթակներում հուսալով որ հեսա ուսանողներից ինչ-որ մեկին կտեսնեմ։ Դավիթին ու քրոջը տեսա, ու գրողը տանի, երբեք մտքովս չէր անցնի, որ իրանց տեսնելուց էսքան կուրախանամ։ Հետո էլի մի էրկուսին։ Բայց մեծամասամբ լրիվ ուրիշ էրեխեք էին։ Կային ոմանք որ ինձ հիշում էին ու ահավոր հաճելի էր հիշված լինելը։

Հետո Դ հարթակում խոսում ենք, Քրիստին հարցնում եմ՝ բա ու՞ր ա Տարոնը։ Ասում ա՝ դուրս ա էկել։ Սիրտս կանգնում ա, ասում եմ՝ ո՞նց չեմ հավատում։ Ասում ա՝ ուղղակի էսօր ա շուտ դուրս էկել ու սիրտս տեղն ա ընկնում, որովհետև Տարոնը ոնց որ Թումոյի Մելկիադեսը լինի։

Վերջում դուրս էկա ու հետևի մուտքի մոտ սպասում էի, որ հերթով բոլորը դուրս գան ու հերթով բոլորին գրկեմ, որ ոչ ոք առանց հաջող անելու չհասցնի գնալ, որովհետև ես դա հիվանդագին ծանր կտանեի։ Հետո գնացի կանգառ։ Սկզբում Մարին էր էնտեղ, հետո Վիկան էկավ։ Ու մենք խոսում էինք։ Ամեն մեկս սպասում էր իր ավտոբուսին, իսկ ես սպասում էի իմանալով, որ չի գա, հաստատ չի գա ու ես պետք ա 2 կանգառ քայլեմ տուն հասնելու համար։ ՈՒ ի՞նչ տարբերություն թե էդ դեպքում, երբ տուն կհասնեմ ու ինչով։ Սկզբում Մարիին ճանապարհեցինք, հետո Վիկային։ Վիկան մի պահ մոռացել էր, որ ես էլ Մասիվում չեմ ապրում ու մենք իրար հետ տուն չենք գնա։ Ասեց՝ վայ, դու էլ չես գալիս ու ավտոբուս բարձրացավ։ Իսկ «վայ, դու էլ չես գալիս»-ը մնաց ականջներիս մեջ։

5 համարի մեջ ամբողջ ճանապարհին ինչ-որ ֆլեշբեքեր էին գալիս ու գնում։ Առաջինը հիշում էի, թե ոնց էինք Ալիաս խաղում 31-ով կամ 52Ա-ով ես, Հայկոն, Արմենը, Մարինեն ու Վիկան տուն գնալու ճանապարհին։ Ոնց էին մարդիկ մի տեասկ նայում մեզ, որովհետև երևի հենց մի տեսակ էինք։ Ու էն անգամը, որ ուղղակի ականջակալներս ձեռքիս մեջ էին, Արմենը ասեց՝ մեր հետ շփվի, էդ հետո կլսես։ Չնայած որ ականջակալները ուղղակի ձեռքումս էին ու ես ոչինչ չէի լսում, բայց հիմա մտածում եմ՝ կարո՞ղ ա ես իրանց հետ քիչ եմ շփվել։ Որովհետև էդ երգերս միշտ հետս են, իսկ իրանք՝ չէ, որովհետև ես երգերիս չեմ կարոտում, իսկ իրանց կարոտում եմ միշտ։

Հետո ամեն օրվա ժողովներն էի հիշել ու որ ես չէի սիրում էդ ժողովները, իսկ հիմա կարոտում եմ։ Եսիմ, երևի ինձանից ա, որովհետև ես հաջողացնում եմ ամեն ինչ կարոտել։

Չեմ ասի, թե Թումոյից դուրս գալը իմ կյանքում բաց տեղ ա թողել։ Չէ, որովհետև իմ ու Թումոյի հարաբերությունները «խզվեցին» ճիշտ ժամանակին։ Ես ուղղակի անսահման, աննկարագրելի շատ կարոտում եմ իրան։ Ես կարոտում եմ էն, որ քոչրումում անկապ նստած էինք, մեկ էլ, ինֆոդեսկից մեկը գալիս ասում էր՝ էրեխեքը ներս են մտել, իսկ հարթակում մարդ չկա։ Ես հիշում եմ, թե ոնց էի ջղայինանում էդ պահին, որովհետև Գոռ/Գայանե ջան, գրողը տանի, դու չես էն մեկը, ով պետք ա ինձ հիշեցնի իմ աշխատանքային պարականությունները, լա՞վ ջան։ Կարոտում եմ հարթակում գոռալը՝ էրեխե՜ք, ով ունի մատիտ, որ էլ չի օգտագործում, մատի՜տ, որ էլ չեք օգտագործում, չէ՞, չկա՞, չունե՞ք․․․ ու էրկու վայրկյան հետո նորից նույն տեքստը։ Ասենք գրողը տանի, դժվար էր մի քիչ ավելի շատ մատիտներ ունենալը։ Հա, ու առաջին դասի ժամանակ էրեխեքին լավ ու վատ ծովահենների ու այլմոլորակայինների մասին պատմելն եմ կարոտում։

Քոչրումի պատերի գրություններն եմ կարոտում, հոտավետ բաներ չուտելու, կեղտոտ սպասք չթողնելու, խոզ չլինելու ու էլի նման բաների մասին։ Բվով լոքերս եմ կարոտում, տեսնես՝ ո՞վ ա հիմա էնտեղ ապրում։ Ու հա, կարոտում եմ էն ժամանակները, երբ էդ լոքերում լիքը չայեր էին ու երբ բացում էի դուռը, դարիչինի հոտը տարածվում էր ամբողջ սենյակում։ Ու չայերս պայծառ մարդկանց հետ կիսելն եմ կարոտում։ Երեքշաբթի օրերը թումո-բանակից հետո կոլա առնելու սրբազան արարողակարգը։ Սեսիայի վերջում մատիտները հավաքելն ու ինֆոդեսկ տանելը։ Բրեյնսթորմինգում չորեքշաբթի օրվա ժողովներից հետո կինոների թրիլերներ նայելն եմ կարոտում։ Գրողը տանի, հեսա Գրինդեվալդը որ հելնի, ի՞նչ սրտով եմ նայելու, եթե Արմենի ու Մարտինի հետ հաջորդ օրը չեմ կարենալու էդ մասին խոսալ։ Մարտինի՝ էրեխեքի վրա ջղայինանալն եմ կարոտել։ Ու թե Համոն ոնց էր ասում՝ 5 ամիս առաջ բեյզքեմփով թասք եմ տվել, էն օրը ես եմ մտել իմ տված թասքը դան տվել, մի քիչ ուշադիր էղեք էլի հո սաղ չպետք ա ասեմ։ Աստված, բա մարդ զուգարանում ծխած էրեխա չունենար, որ գնար գլխին քարոզ կարդար, թե ջահել էրեխա ես․ ի՞նչ ես անում, էդ էրեխեն էլ մի քիչ նվնվար, մի քիչ տզտզար, թե էս անգամ տուն մի զանգեք, ես էլ հավատայի, հետո հաջորդ շաբաթ ավելի վատ բան անելուց բռնվեր ու Համոն ասեր՝ անցած շաբաթ որ իրա ծնողին պետք ա զանգեիր, չես զանգել, ես էլ մի պահ ապուշանայի, հետո ասեի՝ հեսա կզանգեմ։ Գրողը տանի, Նինայի երգերն եմ կարոտում։ Ու թե ոնց էր Լուսոն երգելով քոչրում մտնում։ Արմենի մատիտը բռնելու ձևն եմ կարոտում։ Ու թե ոնց էր Գազազը ձեռքերը վեսթի գրպանները դրած քայլում հարթակում։ Հա, ու կարոտում եմ թե ոնց էին Հայկն ու Արմենը հարմարեցնում հաց ուտելու ժամերը։ Բիատի հարթակներում պարելն եմ կարոտում։ Հա, ու թե ոնց էր Համոն էն դեբիլ փոմփոլիկներով գլխարկը դրած բեդ բիհեյվրների ձևերը անելով քայլում։ Անասելի, անտանելի շատ կարոտում եմ էրեխեքիս, անգամ Անդրանիկին, ով չորեքշաբթի օրն էր գալիս, բեդբիեհյվր էր ու դնում էր էն հռչակավոր փոմփոլիկներով գլխարկից։

Էն պահին, որ պետք ա ասեի՝ կանգառում կպահեք, փետրվարի էն օրը հիշեցի, երբ ես, Արմենն ու Հայկոն 31-ով միասին տուն էինք գնում։ Արմենը ռայկոմում արդեն իջել էր, համարյա Հայկոյի կանգառ էինք հասնում, հարց էի տվել, իսկ ինքը ձգձգում էր պատասխանը։ Ասեց՝ գիտես ի՞նչ․ կյանքում գալիս են պահեր, երբ ուղղակի պետք ա ասես ․․․ կանգառում կպահեք։ Ու իջավ։ Ու հա, կյանքում կան պահեր, երբ պետք ուղղակի ասես՝ կանգառում կպահեք ու իջնես ավտոբուսից ու թքած որ դա գուցե քո կանգառը չի։ Ես ու Թումոն ոնց որ շատ իդեալական սիրածներ լինեինք, որոնց հարաբերությունները գնում էին փլուզման, դե կյանք ա, տենց էլ ա լինում, ուղղակի ես շատ ճիշտ պահի իջա կանգառում։

Sunday, August 26, 2018

Անկապ բաների մասին

Ես սիրում եմ անկապ քայլել ու մի ժամանակ կար բարի ավանդույթ աննպատակ քայլել էնտեղ, որտեղ տանում են լուսացույցերը խաչմերուկում թեքվելով էն ուղղությամ, որտեղ կանաչ լույս էր վառվում։ Հետո հասկացա, որ իրականում շատ ավելի հետաքրքիր ա քայլել էն նեղ, փախած փողոցներով, որտեղ լույսացույցեր սովորաբար չեն լինում։ Էս գրառումը նման ա լուսացույցի կանաչի հետևից քայլելուն․ ես չգիտեմ ուր եմ գնում, չգիտեմ ուր են տանում ինձ մտքերս, բայց զգում եմ, որ պետք ա գրել։

Էսօր էլի ինչ-որ մեկը զարմացավ, որ մենակ եմ ապրում, հետո հարցրեց՝ բա դժվար չի՞։ Դժվար է։ Բա ո՞նց ես հասցնում։ Մի կերպ։ Բա տնեցիք քեզ չե՞ն օգնում։ Ես մենակ եմ ապրում ու ես եմ իմ միակ տնեցին։ Դե նկատի ունեմ՝ ծնողներդ։ Չէ, ես չեմ ուզում, որ ինձ օգնեն։ 

Ես չեմ ուզում, որ ինձ օգնեն։ Թե՞ ես չեմ ուզում, որ ինձ օգնեն մարդիկ, ովքեր պետք ա ինձ տեսնեն կայացած, ուժեղ ու ինքնուրույն։ Օրինակ չեմ ուզում ծնողներիցս օգնություն խնդրել, որովհետև իրենք սպասում են դրան, որովհետև իրենք վստահ չեն իմ ուժերին ու սպասում են էն օրվան, երբ ես կծախողվեմ ու իրենք կկարողանան վերջապես օգնել ինձ։ Մի քանի օր առաջ ոտքս դուրս էր ընկել։ Մի հոգի իմացավ էդ մասին, կոլեգաներիցս մեկը, որովհետև պետք ա  բացատրեի, թե ինչի չեմ կարող աշխատանքի գնալ։ Հետո երբ արդեն հիվանդանոցում էի, կոլեգաներիցս ևս մեկը։ Երբ զգացի որ ես չեմ կարող իջնել շենքի աստիճաններով, ստիպված շտապօգնություն կանչեցի, որ ինձ հիվանդանոց տանեն։ Ու թող թվա, որ ես դեբիլ եմ, բայց ես երկու ժամ պարապում էի, թե ոնց եմ խնդրելու որ ինձ օգնեն իջնել աստիճաններով։ Ինձ մխիթարում էի, որ դա իրենց աշխատանքն ա  ու իրենք ուղղակի աշխատում են։ Երբ տուն էկա, մամային չասեցի, որ ոտքս դուրս էր ընկել ու փոքր, շա՜տ փոքր չաք ունեմ։ Որովհետև անհանգստանալու էր, որովհետև էդ ճաքը իրականում փոքրիկ ծախողում էր։ Ընկերներիցս մեկը առաջարկեց գալ ու ինձ համար համով բաներ սարքել, հոգ տանել իմ մասին։ Բայց ես մերժեցի։ Որովհետև եսիմ չգիտեմ։

Դավիթի երդման արարողության ժամանակ ինձ բռնացրեցի նախկինիս մասին մտածելու վրա։ Որ ինքն էլ ա հիմա ծառայում ու նույն հաջողությամբ կարող էր իր երդման արարողությունը լինել։ Հետո շարքերում իրեն էի ման գալիս։ Թե ինչի, չգիտեմ։ Ես անգամ վստահ չեմ, որ հիմա իրեն սիրում եմ։ Բայց ամեն դեպքում քրոջից հարցրեցի, թե որտեղ ա ու ոնց։ Հետո երազիս իրեն տեսա։ Ամեն ինչ Ջոնի Քեշի She Used to Love Me a Lote-ի պես էր։ Ուղղակի ես վերջում չկարողացա ասել՝ ես քեզ շատ ԷԻ սիրում, ուղղակի գրկեցի ու լաց էի լինում։ Ու վեր թռա։ Ու պարզվեց, որ քնիս մեջ իրոք լաց էի լինում։

Կոլեգաներիցս մեկը ահավոր սիրուն է։ Էնքան սիրուն, որ իրեն չնայել չի լինում ու անընդհատ շեղում ա ուշադրությունս։ Ես էլ շեղվում եմ։ Գոնե մենակ սիրուն լիներ, կասեի ոչինչ, բայց համ էլ խելացի ա ու թույն սերիալներ ա նայում։ Բայց ես միշտ սիրել եմ նայել սիրուն բաներին։ Ու հավանաբար ինքը հերթական սիրուն բանն ա, որին ես կնայեմ էնքան, մինչև կսովորեմ։ 

Երկու ժամ ունեի մինչև Լուսինեին հանդիպելը, որոշեցի Կասկադի գրադարանում գործ անել։ Բայց պարզվեց՝ հնարավոր չի, որովհետև իրենք չեն թողնում պայուսակդ ներս մտցնես, չեն թողնում ջուրդ հետդ տանես, վայֆայը փաբլիք չի, իրենց կոմպերն էլ ահավոր վատն են ու կանգնած պետք ա գործ անես։ Ես էլ որոշեցի իրենց գրքերը ուսումնասիրել։ Սինտիա Լենոնը՝ Ջոնի առաջին կինը, Ջոնի մասին շատ սիրուն գիրք ունի գրած։ Ու փշաքաղվելու ա, թե ոնց ա ինքը էդքան տարի հետո, էդքան ջերմ պատմում մեկի մասին, ով իրեն թողել է ուրիշի համար։ Իրենց ամուսնալուծությունից, Լենոնի մասից էդքան տարի անց ինքը անասելի ջերմ բան ա զգում Լենոնի նկատմամբ։ Ու էդ տխրեցնում ա, երբ մտածում եմ, որ հավանաբար իմ վերջն էլ տենց կլինի։ Ախր գրողը տանի, եթե սթափ դատենք, էն բոլոր տղաները, որոնց հավանել եմ, ինչ-որ բանով հիշեցրել են նախկինիս ու դադարել եմ իրենց հավանել, որովհետև արել են կոնկրետ ինչ-որ բան, որ նախկինս հաստատ չէր անի։ 

Կարծես թե ստացվում ա հերթական գրառումը նախկինի մասին։ 

Լուսինեին անհիշելի ժամանակներից չէի տեսել։ Ինքը դարձավ 15-րդ մարդը ում համոզել ու Հալդի եմ տարել։ Լիքը անկապ բաներից էինք խոսում։ Հետո Անիի պատմվածքից սկսեցինք խոսել։ Ասեց, որ Հայկն ու Անին էլ միասին չեն ու եթե միասին լինեին, Անին էդքան թույն չէր գրի։ Տխրեցի։ Ես սիրածս զույգերի բրեյքափը համարյա սեփականի չափ ծանր եմ տանում։ Ահավոր ա։ Անին ասում էր, որ երբ ինչ-որ մեկը գնում ա, էլ չի վերադառնում, որովհետև վերադարձողը արդեն ուրիշ մարդ ա։ Ու մենք նույն մարդը չենք գնալուց առաջ ու գալուց հետո, մենք տարբեր ենք։ Ու ես մտածում եմ, որ ես նույն մարդը չեմ ինչ երեկ էի ու ես ուրիշ կլինեմ մի շաբաթից ու հուսով եմ՝ կլինեմ ավելի լավը։ 

Լուսինեին ճանապարհելուց հետո երկար ավտոբուսին էի սպասում, հետո որոշեցի քայել։ Նորայրի տան մոտով անցնելիս պատշգամբին նայեցի ու մտածեցի, որ հաճելի ա ապրել մի քաղաքում, որտեղ քայլում ես ու հոպ, էս պատշգամբում քո ընկերներից մեկը առավոտները մեկ-մեկ թեյ ա խմում։ Ընդհանրապես հաճելի ա ապրել քաղաքում, որի բոլոր անկյուններում հիշողություններ ունես, անգամ եթե էդ հիշողությունները միշտ չի, որ հաճելի են։ 

Գլխումս անկապ, անկանոն ինչ-որ մտքերն են հա պտտվում։ Ու դժվար եմ հասկանում ինքս ինձ հիմա։ Ու ընդհանրապես դժվար ա։ Ամեն ինչ։ Ու հեշտ չի լինելու, երբեք չի հեշտանալու, զուտ մենք ենք սովորելու դժվարություններին։ Անժելի հետ գինեկոլոգիա պարապելիս հիշում եմ, որ ասեց, թե ոչ ոք հստակ չգիտի թե ոնց ա լինում, որ էրեխեն հենց էդ պահին ա որոշում ծնվել։ Ես քանի որ հակված եմ տափակ պսևդոբաներ մտածել, կարծում եմ, որ պատասխանը հենց դա ա․ երեխան որոշում ա ծնվել, որոշում ա, որ պատրաստ ա։ Ու էդ պահից սկսած սկսվում են իր կյանքի անվերջանալի դժվարությունները։ Կարծում եմ՝ պետք ա որ դժվար լինի սկսել խոսել, քայլել, հաշվել, մեծանալ։ Հատկապես մեծանալ։ 

Մամաս ինձանից նեղանում ա, որովհետև ես ժամանակ չունեմ ու հոգնած եմ։ Իսկ ես չգիտեմ, երկու աշխատանքի, մի կամավորության, սեպտեմբերի լիկվիդներիս պատրաստվելու, Գյումրիի սեմինարը պատրաստելու, թարգմանություններ անելու արանքում ո՞նց ճխտեմ անձնական կյանքս, ընկերներիս, ընտանիքիս ու գիշերները քնելս։ Կյանքը ոնց որ 58 համարի ավտոբուսը լինի իրիկունը 11-ին, ես վերջում մի կերպ ճխտված ինչ-որ մեկը ում համար սկի բռնվելու տեղ չկա, բայց ինքը փորձում ա ոտքի վրա մնալ։ Ու նենց, ոնց ինձ են կյանքի մեջ խցկել, տենց էլ ես եմ իմ կյանք խցկում լիքը բաներ։ Սովորաբար լիքը անկապ բաներ։ 

Միշտ իմացել եմ, որ 2020-ին իմ կյանքը ուրիշ ա լինելու, չգիտեմ ոնց, բայց իմացել եմ։ Ու հա, 2020-ին իմ կյանքը կլինի։

Որոշել էի, որ իմ տանը միշտ թարմ ծաղիկներ պետք ա լինեն։ Տուն գալիս խաչմերուկի ծաղկի խանութը բաց էր, ներս մտա, բայց վաճառող տատին քնած էր բազմոցին, ծածկոցն էլ ոտքերից գցել էր։ Ծածկոցը գցեցի ոտքերին ու դուրս էկա։ Ու ինձ մնացին չորացած երիցուկներս։ 



Thursday, August 9, 2018

Սիրելու մասին

Էս էն սիրելու մասին չի լինելու, որ մտածում եք։ Էս գրառումը տունը սիրելու մասին ա։ 
Անգլերենում կա house ու կա home ու կա էս  դեբիլոտ երգը, որ ասում ա՝ This house no longer feels like home․ Յանի ամեն տեղ, որ ապրում ես, տուն չի էլի։ Սկզբում մտածում էի՝ անարդար ա, որ անգլերենում կա էդ գաղափարական տարբերությունը բառերի մեջ։ Հետո, ավելի ճիշտ հենց նոր, հասկացա, որ հայերենում էլ ունենք բնակարան ու տուն բառերը։ Ու որ խորանում ես, բնակարանը մի տեղ ա, որտեղ բնակվում ես, բայց պարտադիր չի, որ ինքը լինի նաև տունդ։ Ու ես երևի երջանիկ եմ, որովհետև ես տուն ունեմ։

Ինքը աշխարհի ամենալավ ու ամենահարմարավետ տունը չի։ Պատուհանները սովետական փայտե պատուհաններ են, մի մասը ներկել եմ, մի մասը՝ չէ, ու էդ չներկած հատվածներից ներկը չորանում, պլոկվում ու թափվում ա։ Փոքր ա ու ես չեմ պատկերացնում, թե ոնց եմ միանգամից 5 հյուր ունենալու, ասենք, օրինակի համար։ Պատերը բարակ են, իսկ հարևանս խռռացնում ա ու ես քնելուց առաջ լսում եմ իր խռռոցը։ ՈՒ հետո շենքի վերջին հարկում ա ու շենքում վերելակ չկա։ Բայց երբ նոր էկա, ավելի վատ էր։ Պատուհանն ու պատշգամբը ներկեցի ու էս քանի օրը կավիճներով սիրուն բաներ կնկարեմ պատշգամբում։ Խոհանոցս մի տեսակ տխուր էր թվում ու ես պատերից մեկի վրա դեղին բծեր արեցի, դռան ապակուն էլ ծով, կղզի ու արև նկարեցի։ Ոնց որ 4 տարեկան փոքր էրեխես արած լինի։ Մահճակալիս դիրքը էնպիսին ա, որ առավոտ աչքերս բացելիս առաջինը խոհանոցի դուռն եմ տեսնում ու նենց հաճելի ա, կապ չունի որ նկարածս հեչ էլ գլուխգործոց չի։

Բաղնիքի խողովակների հետ կապված ինչ-որ խնդիր կար։ Դե ես էլ լավ չեմ ինչ-որ մեկից օգնություն խնդրելուց ու մենակ դզմզեցի էդ խողովակները։ Հետո գազի հետ խնդիր կար, ինչ-որ տեղից արտահոսում էր։ Իրականում ընդամենը մի փականն էր փչացել, 15 րոպե չտևեց դզելը։ Բոլոր էլեկտրական լամպերը փչացած էին, բայց դե խողովակները փոխելուց ու գազօջախը դզելուց հետո, ստից լամպ փոխելը ի՞նչ ա որ չանեմ։

Հիմա սիրուն վարագույրներ եմ կախել ու երբ ուզում եմ, տունս լուսավոր ա, երբ ուզում եմ մթնում ա։ Տատից ցրած ինչ-որ շալ ունեի, հասկացա, որ ինքը իդեալական սփռոց կլինի ու հիմա համ էլ իդեալական սփռոց ունեմ։ Մի քիչ որ ազատ ժամանակ ունենամ, մի յոթ բարձ էլ կկարեմ ու տունս իդեալական կդառնա։ Հա, ու երբ կավիճներով նկարեմ բակլոնում։

Իմ տունը իդեալական չի, բայց ես սիրում եմ իրան, իրոք։ Եթե հակարծ բացակայում եմ տնից մի քանի օրով, անմարդկային շատ կարոտում եմ ու ինձ թվում ա՝ ինքն էլ ինձ ա կարոտում։ Ու մտածում եմ՝ ես տանս էսքան չէի սիրի, եթե ամեն ինչ իդեալական լիներ ու ես չաշխատեի իր վրա։ Մտածում եմ, որ ես եմ իրան տուն սարքել։

Նույնը նաև երևի երկրի դեպքում ա։ Մեր էս տանը, լիքը խնդիրներ կան, խողովակները տրաքած են, հովհարային անջատումներ են լինում անընդհատ ու հատակն էլ անտանելի ճռռում ա անգամ շնչելիս, բայց մենք պետք ա իրանից տուն սարքենք։ Թե չէ սենց բնակարան էլ կմնա, որտեղ մարդիկ կապրեն, մինչև ավելի լավ տարբերակ գտնելը։

Wednesday, August 1, 2018

Բզիկների մասին

Ես բզիկաշատ տարօրինակ արարած եմ։ Ու ես սիրում եմ իմ բզիկները։ Տենց ասեցի կիսվեմ, հանրությունը տեսնի իրական դեմքս։

1. Մոմեր վառելու բզիկ

Էս նորերից ա, սկսել եմ ատել էլեկտրական լուսավորությունը ու եթե ստիպված չեմ խոհանոցում գործ անել, մոմեր եմ վառում ու կիսալուսավորված սենյակում երաժշտություն լսում։ Նենց հաճելի ա, չեք պատկերացնի։ Մանավանդ դարչինի հոտով բարակ մոմերը վերջն են։

2. Քայլերը հաշվելու բզիկ

Երբ հոգնած֊մեռած տուն եմ քայլում, ինձ հանկարծ բռնացնում եմ էն մտքի վրա որ ես հաշվում եմ քայլերս։ 101, 102, 103... ու ինչ֊որ պահից կենտրոնանում եմ թվերի, ոչ թե քայլելու վրա։ Ընտրում եմ ինչ֊որ առասպելական մեծ թիվ, ասենք 19 578 ու որոշում, որ երբ էդքան քայլեմ, կհասնեմ տուն։ Արդյունքում շատ ավելի շուտ եմ տուն հասնում ու ուրախանում որ մինչև 19 578֊ը չեմ հաշվել։

3. Սպասքը տեսակավորելու բզիկ

Էս էն տանկնիկ բզիկներից ա։ Սպասքը դասավորում եմ ըստ չափսերի, գույների, օգտագերծման հաճախականության։ Լվանալիս առանձնացնում եմ դանակները, գդալները, պատառաքաղները ու եթե էդպես չանեմ, չգիտեմ, անհանգստությունից կկմեռնեմ։

4. Երգեր մենակ չլսելու բզիկ

Ես սովորաբար ափսոսում եմ ինձ համար հոգեհարազատ երաժշտությամբ կիսվել, բայց մենակ լսել էլ չի լինում։ Ախր էդքան շատ էմոցիաներին մենակ ո՞նց դիմանաս։ Ու արդյունքում սկսում եմ ընկերներիս ուղարկել ու պահանջել որ լսեն։ Կան հատուկ ընկերներ որ "սազում" են հենց էդ երգին ու նենց եմ ուրախանում որ հանկարծ իրանք էլ են հավանում էդ երգը։ Երջանկությունից համարյա թրվռում եմ։

5. Պատշգամբներին նայելու բզիկ

Ես պաշտում եմ պատշգամբները։ Ասենք ահավոր սիրուն են ու փիլիսոփայական։ Էն որ ինքը տուն ա դրսում։ Մի խոսքով։ Սովորաբար մենակ քայլելիս ես վերև նայելով եմ քայլում։ Ու տենց մի պատմություն կա այն մասին թե ոնց եմ 2 տարի հետո հանդիպում մեկին, ով պարզվում ա իմ սիրած պատշգամբներից մեկի տերն ա ու հետո ինքը դառնում ա իմ լավագույն ընկերներից մեկը։ Մի խոսքով`  սիրեք պատշգամբներին։ 

6. Ամեն ինչ կարդալու բզիկ

Էս մեկը իրոք ահավոր ա։ Էն որ ջոկում ես որ դու քայլում ես ու կարդում ճանապարհին հանդիպած ամեն ինչ. մեքենաների համարները, պատերի անկապ գրությունները, հայտարարությունները, ամեն ամեն ամեն ինչ։ Օրվա ընթացքում ստանում ես հսկայական քանակությամբ ավելորդ ինֆորմացիա ու էդ աղբից գլուխդ սկսում ա ցավել։ Մի խոսքով``  ահավոր ա։

Ու սենց էլի բզիկներ կան։ Օրինակ բաղնիքում քննության համար պարպելը, մարդկանց ավելի երկար նայելը քան իրենք քեզ կնայեն, դռները հետևից փակելն ու լույսերը անջատելը, բայց հավեսս փախավ։ Վերջ։ Էսքանը։

Tuesday, July 24, 2018

Կարոտելու մասին

Ես հակված եմ կարոտելու ամեն ինչ։ Կարոտելու համար ընդհանրապես պարտադիր պայման չի բաժանված լինելը։ Օրինակ կարող եմ էդ պահին լինել ընկերներիցս ինչ֊որ մեկի հետ, ով 2 ժամից գնալու ա ու զգամ որ ահավոր անտանելի կարոտում եմ իրեն հենց էդ ապահին, ոչ թե մեր բաժանումից հետո։ Ու ես կարոտոտում եմ ամեն ինչ. մարդկանց, տեղերը որ եղել եմ, քայլածս ճանապարհները, եղանակները, գույները, ձայները, զգացողությունները, օրերը։ Օրերը։ Օրերը կարոտելը ամենադժվարն ա, որովհետև դու կարող ես տեսնել կարոտածդ մարդկանց ու կարոտդ առնել, լսել կարոտածդ երաժշտությունը, լինել կարոտածդ տեղերում, բայց կարոտածդ օրերը նորից ապրել չես կարող։ Քեզ մնում ա մենակ հիշել ու ավելի շատ կարոտել։ Ու որոշեցի պատմեմ էն օրերից մի քանիսի մասին, որոնք իրոք ահավոր կարոտում եմ։

***
Ես, Վարդանն ու Անժելը Թումանյանի այգում էինք։ Անժելին անհիշելի ժամանակներից չէի տեսել, որովհետև սկսել էր աշխատել։ Ընդհանրապես իրենք էն մարդիկ էին, ովքեր ինձ ստիպում էինք տանը զգալ անկախ նրանից թե որտեղ կլինեի։ Ու էդ օրը շատ թույն էր։ Երկար ժամանակ անձրև էր գալիս, իսկ էդ օրը երկինքը կաապույտ-կապույտ էր, արևը՝ պայծառ-պայծառ։ Նստել էինք նստարանին ու պայմանավորվել, որ երբ ինչ-որ մեկը անցնի մեր մոտով երեքս էլ ոտքը ոտքին գցած նույն դիրքով նստած նայելու ենք հետևից, կապ չունի թե ով կանցնի։ Ահավոր խնդալու էր։ Հիմա արդեն չեմ հիշում թե ինչ էինք խոսում էդ օրը, բայց ամեն ինչ շատ ուրախ էր։ Մենք էինք ուրախ։ Օդում ինչ֊որ համընդհանուր երջանկություն էր կախված, որը բոլորիս հերիքում էր ու հաճելի էր էդ երջանկությունը միասին կիսելը։




***
Ռուբին ու Վարդանը նոր էին ստացել դիպլոմները ու պետք էր էդ նշել։ Որոշել էինք գնալ գարեջուր խմելու։ 2 տարի առաջ ես ալկաշ չէի ու ինչ-որ բան խմելու համար ինձ պետք էր օրերով ու շաբաթներով նախապատրաստվել դրան (ինչքան էլ որ անհավատալի ա սա էն մարդկանց համար, ովքեր ինձ ճանաչում են վերջին մի տարում)։ Բայց դե, ամեն օր ընկերներդ կարմիր դիպլոմ չեն ստանում։ Էդ օրվանից ես սիրահարվեցի մուգ գարեջրին։ Մինչև հիմա թվում ա թե գլխիս մեջ ա էդ օրը Կիլիկիա գարեջրատանը միացրած երաժշտությունը (Guns & Roses), իսկ բերանումս մուգ չֆիլտրված գարեջրի դառնահամը։ Ռուբին ու Վարդանը դրանից մի քանի օր առաջ ավտոստոպ էին արել դեպի Վանաձոր ու ճանապարհին ինչ-որ պապի իրենց ինչ-որ պատմություն էր պատմել Պապ թագավորի ու դիվաօձի մասին ու դիվաօձի պատմությունից ոգեշնչված մենք սկսեցինք լեգենդի մեր տարբերակը գրել։ Ամեն մեկս մի նախադասություն էր գրում ու իրար շարունակում էինք։ Ահավոր ինչ֊որ բան ստացվեց, որը բնորոշող ամենամոտիկ ժամրը երևի սայֆայ գեյ պոռնոն կլիներ։ Ռուբին հիմա Հայաստանում չի ու ամեն անգամ իրեն կարոտելիս սկսում եմ նաև էս օրը կարոտել։ Հա, ու վերջին անգամ էդ օրն եմ ջերմուկ խմել։

***
Արսենի ծնունդն էինք նշում։ Արտակարգ թույն օր էր։ Բայց ամենահավեսը օրվա վերջն էր։ Գազազյան Մարինեին ճանապարհելուց հետո Արմենի հետ որոշեցինք որ մանդարին ու պաղպաղակ պետք ա առնենք ու տանենք հետներս։ Համարյա բոլորը գնացել էին, մնացել էինք Արսենը, Մերին, Գոռը, Արմենը ու ես։ Սենց ծայրահեղ հանգիստ ու ընտանեկան ինչ-որ վիճակներ էին։ Թեյ էինք խմում ու պաղպաղակ ուտում։ Հետո Գոռն ու Արմենը քնեցին, իսկ մենք մեր սիրած երգերն էինք լսում ու կամաց երգում քթի տակ։ Էդ ժամանակահատվածը իմ կյանքում լավագույններից չէր, բայց էդ օրը կյանքիս լավագույն օրերից էր։ Ու հա, երևի էդ օրը վերջացավ կյանքիս ամենաուժեղ փոթորիկներից մեկը ու վերջին 2 ամիսների ընթացքում առաջին անգամ էլի խաղաղվեցի։ Էս օրը գնդակահարության պատի տակ կանգնած հիշելու օրերից էր։

***
Հաջորդ օրը ախպերս բանակ էր գնում։ Ինքը իրականում մորաքրոջս տղան ա, բայց մենք միասին ենք մեծացել, պապի ծխախոտները միասին գողացել ու խեղդվելով թաքուն ծխել, սարսափ ֆիլմեր միասին նայել ու միասին հոգի կանչել, ինքը ախպերս ա։ Գիշերը ժամը երկուսն էր, բոլորը քնել էին, իսկ մենք դեռ խոսում էինք։ Հետո տեսանք որ մի շիշ օղի կա ու որոշեցինք՝ քանի որ առաջիկա 2 տարիների ընթացքում սա միասին խմելու վերջին հնարավորությունն ա, խմենք, ի՞նչ ա էղել որ, հետո՞ ինչ որ օղի ա ու մենք օղի տանել չենք կարողանում։ Սկզբում ահավոր էր, իսկ հետո էլ չեմ հիշում։ Մենակ հիշում եմ, որ մի քանի մամա ու մի քանի մորքուր կար սենյակում, որ ապշած մեզ էին նայում, իսկ մենք անկապ ծիծաղում էինք, որովհետև իրենք մեր աչքին մի քանի հատ էին երևում։ Ու սենց կարոտում եմ էդ օրը, որովհետև հիմա խմելուց երկուսիցս ոչ մեկը չի սկսում էն ժամանակվա պես անկապ խոսալ, որովհետև մաման ու մորքուրը էլ ապշած մեզ չեն նայում, որովհետև առավոտ էլ էն անտանելի խումհարը չի լինում, որ քեզ թվում ա թե թափանցիկ կլոր գնդի մեջ ես ու քայլելիս էդ գունդը գլորվում ա ու էդ էլ քիչ ա, մի բան էլ ձայնն ա արձագանքում գլխումդ։ Ու որովեհտև մենք մեծացել ենք։

***

Արուսը իմ կյանքի ամենաարևներից ա։ Կապ չունի թե ինչքան ուշ-ուշ կտեսնեմ իրեն, ինչ-որ անսահման ջերմ բան եմ զգում իր նկատմամբ, որ ոչ ժամանակն ա փոխում ոչ էլ տարածությունը։ Ու ես ու Արուսը սովորաբար մեր հանդիպումներին միշտ ինչ-որ պահի լաց ենք լինում։ Երջանկությունից հուզվում ենք, մենք էլ ղզիկ ենք, ի՞նչ անենք։ Արուսի ընդունելության քննություններից առաջ էր։ Մենք Ազգային գրադարանբում համարյա ամեն օր հանդիում էինք որ պարապենք, յանի, բայց էդ պարապելու ընթացքում հասցնում էինք պոնչիկ ուտել, տաք շոկոլադ խմել ու մեկ-մեկ Սունդուկյանի այգում խոտերին էին փռվում ու խոսում ամեն տեսակ անկապ բաներից։ Էդ օրը Արուսին սպասելիս մտել էի եկեղեցի, որովհետև կիրակի էր, պատարագ կար ու դե ես էլ սիրում եմ եկեղեցական երաժշտությունը ու միանձնուհիներից մեկը վրես մուննաթ էր էկել, թե ես ոնց եմ համարձակվում գլխաբաց եկեղեցի մտնել։ Արուսին էի պատմում էդ դեպքը ու մենք մի կուշտ ծիծաղում էինք։

շարունակելի․․․

Saturday, July 21, 2018

Մենակ ապրելու մասին

Իմանալով որ մենակ եմ ապրում, մարդիկ երկու տեսակի ռեակցիա են տալիս

ա․ ո՞նց, դու մենակ ես ապրում, բա ո՞նց ես ձգում
բ․ երնեկ քեզ, դու մենակ ես ապրում։

Հաստատ կարող եմ ասել, որ 20 տարիների կյանքիս ընթացքում մենակ ապրելը հետս էղած լավագույն բաներից ա։ Չնայած, որ էս ունի իր թերությունները, առավելություններն ավելի շատ եմ գնահատում։ Պատմեմ, թե ինչ ա տվել ինձ մենակ ապրելը։

Ես մեծացել եմ ծնողներիս աչքերում։ Մերոնց երկար սպասված առաջնեկն եմ էղել ու ինձ միշտ շրջապատել են հոգատարությամբ, փորձել ամեն ինչից պաշտպանել ու էդ գերպաշտպանողականությունը ազդում էր։ Ես միշտ փոքր էի իրենց աչքում, միշտ պետք էր օգնել ինձ, անգամ էն ժամանակ երբ չէի էլ խնդրել էդ օգնությունը։ Երբ նոր էի սկսել մենակ ապրել, մաման ահավոր ծանր էր տանում, թե ոնց եմ հասցնելու դասի գնալ, գործի գնալ ու իմ մասին հոգ տանել։ Հետո որ տեսավ չէ, ոնց որ մոտս վատ չի ստացվում, մի քիչ հանգստացավ։ Հիմա էլ հազար անգամ չի զանգում ու հարցնում թե ինչ եմ կերել, ինձ ո՞նց եմ զգում ու էլի նման մամայական բաներ։ Մերոնք սկսել են հաշվի նստել որոշումներիս հետ, էլ չեն փորձում ազդել դրանց վրա, որ "ինձ ավելի լավ լինի"։ Ու էդ թույն ա։ Վերջապես զգում եմ, որ դուխով կարող եմ սխալվել ու էդ սխալների միակ մեղավորը ես կլինեմ։ Նենց հաճելի զգացողություն ա, չեք պատկերացնի։

Ես հիմա ունեմ ավելի մեծ անձնական  տարածք։ Կապ չունի, թե ինչքան մեծ ա տունը, երբ դու կիսում ես էդ ինչ-որ մեկի հետ, դու արդեն ունես մի շարք պարտականություններ էդ տան հետ կապված ու էդ ուրիշ մեկի ներկայությունը սահմանափակում ա քեզ։ Իսկ երբ մենակ ես ապրում, դու լրիվ ազատ ես որոշել թե ե՞րբ ես ափսեները լվանալու կամ լվացք անել, աղբը հիմա՞ թափել թե՞ առավոտ, միջանցքու՞մ դաս անել թե՞ բաղնիքում ու վերջապես՝ գիշերվա հազարին առանց ականջակալների երաժշտություն կլսես ու ոչ մեկին քնից չես հանի։ Երբ խոհանոցում որոշում ես իմխրովիզներ անել, մաման չի գալիս կանգնում գլխիդ ու ասում որ չգիտեմ, էդ բրոկոլին էդ պանրի հետ մի խառնի, ուտել չի լինի, էն դեպքում երբ սովորաբար իմպրովիզների արդյունքում գլուխգործոցներ են ծնվում։

Մենակ ապրելով լիքը նոր հմտություններ ես ձեռք բերում։ Սկզբում փոխում ես փչացած էլեկտրական լամպերը, հետո խցանված խողովակներն ես դզել սովորում, վարդակները փոխել, սարքել փչացած փականները, արդուկը, սկսում ես թույն դռներ ու պատուհաններ ներկել, սովորում ես հագուստի վրայից մաքրել համարյա բոլոր տեսակի հետքերը։ Խոհարարական տաղանդը բացահայտելու մասին էլ չեմ խոսում։

Ավելի խնայող ես դառնում, որովհետև գիտես՝ դու ունես էդքան աշխատավարձ, որից էսքանը պետք ա տաս տան վարձն ու կումունալները, էսքանը ծախսես տան համար մանր-մունր զրթիկներ առնելու վրա ու քեզ տակը մնում ա էսքանը։

Ժամանակի ընթացքում սկսում ես կապվել տանդ հետ։ Գալիս ա մի պահ, երբ դադարելով ես ապրել տանդ մեջ սկսում ես ապրել տան հետ։ Զգում ես քո զգացմունքների ու տրամադրությունների արտացոլանքը տանդ վրա, ու աշխատում ես ամեն կերպ հոգ տանել տանդ մասին, որ չտխրի հանկարծ։ Սիրուն վարագույր ես կախում, դարչինի հոտով մոմեր ես վառում, 3 օրը մեկ թարմ երիցուկներ առնում տանդ համար։ Ու հետո, երբ տուն ես գալիս, անկախ նրանից թե ինչ սթրեսային ու լարված օր ես ունեցել, տանդ հոտից, գույներից, տրամադրությունից խաղաղվում ես ու էներգիայի նոր պաշար ստանում։

Ճիշտ ա, մենակ ապրելը նաև իր վատ կողմերը ունի։ Օրինակ, որ սոված գործից տուն ես գնում, ոչ ոք քո համար ուտելիք սարքած չի լինում։ Կամ հիվանդ ժամանակ ոչ ոք քեզ թեյ չի տալիս ու էդ մի բաժակ տաք ջրի համար ստիպված ես խոհանոց հասնել ու հետ գալ։ Ու մեկ էլ ամեն անգամ ջրի մարդը երբ գալիս ա ջրաչափի ցուցմունքը նայելու, տանը մարդ չի լինում ու դու ամիսը մի անգամ ստիպված ես նկարել ու վայբերով ուղարկել էդ անտեր ցուցմունքը։ Բայց անկախ ամեն ինչից շատ թույն ա երբ դու ես քո գլխի տերը։ Ու եթե մի օր իմ էրեխեքը որպես այդպիսին գոյություն ունենան, ես ամեն ինչ կանեմ, որ իրենք ուզեն մենակ ապրել :D

Sunday, July 8, 2018

Հարաբերությունների մասին

Որոշեցի, որ ամեն օր գրելու եմ, ամեն օր ինչ-որ բանի մասին։ Ի վերջո անհնար ա, որ օրվա 23 ժամ, 56 րոպե ու 4 վայրկյանի ընթացքում չլինի նենց բան, որի մասին արժեր գրել։ 

Էդիտան իմ նոր կոլեգաներից ա: Իմ նոր կոլեգաներից ա նաև Գոռը՝ Էդիտայի ընկերը։ Էսօր Գոռի ազատ օրն էր ու  Էդիտան ահավոր կարոտում էր իրեն։ Զգացվում էր, որ անընդհատ ուզում ա իրա մասին պատմել, որովհետև միշտ տենց ա․ ինչ-որ մեկի մասին պատմելիս մենք էդ ինչ-որ մեկին մի տեսակ ավելի մոտ ենք զգում։ Խոսքի մեջ ասեց՝ ինքը իմ սիրտն ա, ես չեմ կարա առանց իրա ապրեմ, ո՞նց կարաս ապրես առանց սրտի։ Աչքերը դեմքի վրա պսպզում էին ամեն անգամ Գոռի մասին խոսելիս։ Ու ես էդ պահին էնքան քաջ չէղա, որ ասեմ, թե աշխարհում չկան նենց մարդիկ, առանց որոնց մենք չենք կարող ապրել։ Ինչ էլ լինի, մենք միշտ հակված ենք ապրելու ու ամեն ինչ անում ենք, որ ապրենք։ Եթե կառչում ենք անցյալի հիշողություններից ու թաղվում դեպրեսիայի մեջ, էդ անում ենք էն պատճառով, որ էդ հիշողությունները մեզ օգնում են ապրել։ Եթե ինչ-որ մեկին կամ ինչ-որ բան առհավետ ջնջում ենք մեր հիշողություններից, էդ անում ենք, որովհետև մեզ համար ապրելը ավելի հեշտ կդառնար, եթե չհիշեինք էդ մեկին կամ էդ ինչը։ Երևի մեր մեծագույն բնազդը ապրելու բնազդն ա։ Ու էն մնացած բոլոր բնազդները ու ցանկությունները գալիս են հենց ապրել ուզենալուց։ Բայց ամեն անգամ ինչ-որ մեկին սիրելիս մենք մտածում ենք, թե առանց էդ մեկի չենք կարող։ Չէ, կարող ենք։ 

Էդիտան ասում էր, որ սխալ երկրում ա ծնվել։ Որ մի օր երևի կգտնի իր երկիրը ու երևի վերջապես իրեն ապահով կզգա։ Տանը կզգա։ (Երևի իրեն սիրում եմ նաև մեր էս նմանության պատճառով, որ էրկուսս էլ տանը լինելու զգացողությունը չունենք)։ Էսօր գերմաներեն էր պարապում, հարցրեցի՝ ԴԱԱԴ-ին չի՞ ուզում դիմել։ Ասեց՝ մտածում ա 2-րդ կուրսի վերջում հավանաբար կդիմի։ 

— Ուղղակի չգիտեմ հետո ինչ կլինի։ Չգիտեմ՝ ավելի լավ կլինի եթե անցնե՞մ թե՞ չէ։ Չգիտեմ ոնց ա լինելու Գոռի հետ, եթե գնամ։ 
— Ինքն էլ կգա, ի՞նչ ա էղել։
— Ինքը իր ընտանիքը երբեք չի թողնի։ Ու՜ֆ, դարդերս էլի հիշեցրեցիր։ 
— Պետք ա դարդերը միշտ աչքի առաջ ունենալ, հիշել, որ մի օր ուզած-չուզած առճակատվելու ենք դրանց ու փորձել լուծումներ մտածել մինչև կգա էդ պահը։ 
— Տխրեցի, հեսա կլացեմ։ 

Ինձ ահավոր մեղավոր զգացի, էն տպավորությունն էր, որ ինչ-որ թափանցիկ ու փխրուն բան եմ կոտրել։ 

— Էն որ ասում էի դարդերի մասին է, մոռացի։ Խաբում էի, բանի տեղ մի դիր։ Հանգիստ ապրի էսօրով։ Ինչ լինում ա, թող լինի։ 

Գրկեցի Էդիտային, երևի հանգստացավ։ Իսկ ես մտածում էի, որ բոլոր հարաբերություններում ա երևի տենց․ մեկը սովորաբար միշտ տալիս ա, մյուսը սովորաբար միշտ վերցնում։ Մեկը սովորաբար ամեն ինչի պատրաստ ա, մյուսն էլ ա ամեն ինչի պատրաստ, ուղղակի որոշ վերապահումներով։ Մեկի պլանները միշտ տուժում են, որովհետև չեն համընկնում մյուսների պլանների հետ։ Կամ երբ երկուսի պլաններն էլ իրենց ուզածով են գնում, տուժում են հարաբերությունները։ Ու գրողը տանի, ոչ մի բան էլ լավ չի լինելու, ու չի լինելու էդ ամեն ինչից առանց կորուստներով դուրս գալ։ 

Գոռը նեղվել էր, որովհետև Էդիտան ասել էր՝ կզանգեմ ու չէր զանգել։ Դե որովհետև ինքը երբ ինչ-որ բան ա ասում, անում ա։ Մի խոսքով, դասական սովորական ստանդարտ փոքրիկ վեճ։ Գործից հետո կանգառ էինք քայլում ու Էդիտան մի քիչ նեղված ասեց․ 

— Ուֆ, ոչ մի հարաբերություն էլ չեմ ուզում։ Ինչքան թեթև կլինեի, եթե մենակ լինեի։ 

Ու ես մտածում էի՝ հա էլի, իրոք։ Ասենք ամենաիդեալական հարաբերություններում անգամ դու ունես պարտավորություններ, որոնք քարշ տալը միշտ չի, որ հեշտ ու հաճելի են։ Օրինակ, երբ դու գիշերվա հազարին ես տուն գնում, կա ինչ-որ մեկը ով անհանգստանում ա ու սպասում, որ հեսա կզանգես։ Կա ինչ-որ մեկը, ով ակնկալում ա, որ ազատ ժամանակիդ մի զգալի մասը իրեն կտրամադրես։ Մեկ-մեկ դու պետք ա հանուն իրեն ինչ-որ բաներ անես, օրինակ գնաս բարեկամներից մեկի դեբիլ ծնունդին կամ հագնես էն շորը որ քեզ դուր չի գալիս, բայց փոխարենը դուր ա գալիս իրան։ Դու քեզ դնում ես ինչ-որ շրջանակների մեջ, հաճախ առանց անգամ գիտակցելու, որ էդ շրջանակ ա  ու դու սահմանափակում ես ինքդ քեզ։ Ու հա, գրողը տանի, ինչքան թեթև եմ ես, երբ մենակ եմ, երբ ոչ մեկին չեմ ասում, որ էսօր ուշ եմ տուն գնալու, չանհանգստանաս կամ որ ոչ մեկի համար չեմ անհանգստանալու, որ ոչ մեկի զանգին չեմ սպասելու, որովհետև ահավոր ա էդ սպասելու պահը։ Ինչքան հաճելի ա, երբ ես ունեմ ժամանակ ինքս ինձ հետ անցկացնելու համար, օրինակ կարամ ինձ հրավիրեմ զբոսանքի հետո իմ հետ գնամ կարուսել նստեմ ու վերջում պաղպաղակ ուտեմ։ Ինչքան հաճելի ա, երբ իմ ապագայի պլանները հարմարեցված են մենակ ինձ ու ես չեմ մտածում՝ վայ ո՞նց եմ ապրելու, երբ հանկարծ ընդունվեմ էս ինչ համալսարանը ու գնամ երկրից։ Ու գրողը տանի, իրականում էդքան էլ վատ չի մենակ լինելը։ Ու երբ հաշտվում ես ինքդ քեզ հետ, անգամ թույն ա։ Ուղղակի եսիմ, երևի մենք երբեմն հոգնում ենք անընդհատ ինքներս մեր մասին հոգ տանելուց ու ուզում ենք, որ ուրիշը էդ անի։ Ու էդ էլ ա բնորոշ մարդուն՝ թռնել ինչ-որ գործից, երբ դրա հնարավորությունը կա :D 


Friday, July 6, 2018

Մասնագիտության ընտրության մասին

Անին միջին վիճակագրական էրեխա էր՝ քաշը 3 կգ, հասակը 55 սմ։ Յոթ ամսեկանում ծկթեցին առաջին ատամները, ու ծնողները ատամհատիկ արեցին։ Էդ համարյա 20 տարի առաջ էր։ Էն ժամանակ սենց թիթիզ զրթիկներ չէին անում, տանը ինչ գտնեին,  շարում էին երեխայի դիմաց, որն ընտրեց, ընտրեց։ Անին, դիտմամբ թե պատահմամբ, վերցնում ա հարթաշուրթը ( Плоскогубцы) ու ակցանը: Տատին շատ ծանր ա տանում էս հանգամանքը, ո՞նց, հարթաշու՞րթ, բա աղջիկը խադավիկ կդառնա՞։ Հետո ազգովի ժողով են անում ու որոշում, որ կա-չկա էս էրեխեն բժիշկ ա դառնալու։ Հենց Անին մի քիչ մեծանում ա, բոլորը սկսում են լցնել էրեխու գլուխը բժիշկ դառնալու մտքերով։ Ինչ-որ մեկը ասել էր, որ էրեխեքը սպիտակ թերթի են նման․ ինչ ուզես կգրես ու ինչ ուզես կստանաս էդ էրեխուց ու ես հակված եմ հավատալ դրան։ Քանի որ Անին էդ սպիտակ թերթն էր ու իր վրա շատ հեշտ էր գրելը, Անին որոշում ա բժիշկ դառնալ։ Բարձր դասարաններում կենսաբ ու քիմիա ա պարապում, կաշվից դուրս ա գալիս, որ ծնողների հույսերը արդարացնի։ Անին բնականաբար ընդունվում ա, բայց դե 17-18 տարեկան էրեխա, բնականաբար սթրեսող ա էն միտքը, որ դու քննություն ես հանձնելու ու էդ քննության արդյունքներից կախված ա, թե դու ուսանող կլինե՞ս սեպտեմբերին թե՞ չէ։ "Թե չէ" տարբերակը չի էլ քննարկվում, որովհետև ամոթ ա մի տարի տանը մնալը ու հանգստանալը, համ էլ ժամանակիցդ ա գնում, մի տարի իզուր կորցնում ես։ Ընդունվելուց հետո Անին, ում բարձրագույն կրթության մասին սիրուն հեքիաթներով էին սնել, բախվում ա ՀՀ կրթությանն ու չեղած գիտությանը։ Համալսարանում սովորած տարիները դառնում են հիասթափության տարիներ։ Չմանրանանք։ Համալսարանը ավարտելուց հետո Անին բնականաբար սկսում ա աշխատել ու դառնում ա իդեալական մարդ մեքենա՝ առավոտ սուրճը խմող ու գործի վազող, ընդմիջումների ժամանակ էլ մեկ-մեկ մտածող, որ գուցե ամեն ինչ ավելի լավ լիներ, իրեն ավելի երջանիկ ու բավարարված զգար ուրիշ մասնագիտություն ընտրած լինելու դեպքում։ Բայց դե յեքա մարդ ա, տուն-տեղ-ընտանիք, հազար դարդ ու ցավ կա, ինչ նոր մասնագիտության մասին ա խոսքը։ Ու միջին վիճակագրական Անին ապրում ու մեռնում ա մինչև վերջ միջին վիճակագրական մարդու նման, էն դեպքում, երբ ինքը կարող էր լինել յուրահատուկ, լինել ուրիշ, լինել էն մեկը ում պես, ուրիշ ոչ ոք չէր կարողանա անել իր աշխատանքը։

Մեր հասարակությունը էնքան ա կարևորում ապագա մասնագիտության ընտրությունը, որ փորձում ա էդ փաթաթել երեխայի վզին սկսած էն պահից, երբ խեղճի ատամները դեռ նոր են դուրս էկել։ Ճիշտ ա, էդ պահին դա էնքան էլ մասնագիտությունը վզին փաթաթել չի դիտարկվում, բայց դե, ամեն դեպքում։ 

Հետո, քանի որ մասնագիտության ընտրությունը շատ կարևոր ա, վերջիվերջո ամբողջ կյանքում էդ մանագիտության հետ ես ապրելու, բոլորը աջուձախ սկսում են քեզ խորհուրդներ տալ։ Էս աղջկական մասնագիտություն ա, էս տղայական մասնագիտություն ա։ Է՞ս, չէ, էս լավը չի, սրանով փող չես աշխատի։ Է՞ս մեկը, չէ, էս քո համար չի։ Այ էս ինքն ա․ հա՛մ մոդայիկ ա, հա՛մ աղջկական, հա՛մ հետո, որ էրեխեք ունենաս, չի խանգարի, հա՛մ էլ կարգին աշխատավարձ կստանաս։

Դպրոցում մաթեմիս դասատուն վստահ էր, որ բնագիտամաթեմաթիկական ուղղությամբ եմ հետո շարունակելու, որ ինձանից լավ հաշվապահ, տնտեսագետ, մաթեմատիկոս, վերջիվերջո մաթեմի դասատու դուրս կգա։ Ինքը էնքան վստահ էր ասում էդ ամենը, որ ես որոշեցի լեզվաբան դառնալ։ Ինչի համար չեմ ափսոսում, չնայած եթե էդքան գլուխ տարած չլիներ, կարողա մաթեմատիկոս լինեի, ինչ կա։ Հիմա պատկերացրեք, թե ինչքան մարդ տիեզերագնաց չի դառնում, որովհետև իրեն ասել են, թե չի կարող։ Ինչքան մարդ լրագրող չի դառնում, որովհետև իրեն ասել են՝ բա դա քեզ պե՞տք ա, գնալու ես գլուխդ ուտես։ Ու ինչքան մարդ է ամեն տարի դառնում ուսուցիչ, որովհետև իրեն ամեն քայլափոխի ասել են՝ դե հեշտ կլնի, կվերջացնես, հետո մեր դպրոցում էլ կաշխատես։ Մեր հասարակությունում նաև ընդունված ա էն, որ էրեխեն պետք ա գնա մանկապարտեղ, հետո դրպոց, հետո միանգամից համալսարան, որ հանկարծ ժամանակ չկորցնի։ Ամոթ ա, եթե դպրոցը վերջացնես ու մի տարի ոչինչ չանես, հանգստանաս, հասկանաս, թե ինչ ես ուզում անել կամ եթե արդեն ընտրել ես ապագա մասնագիտությունդ, համոզվես որոշմանդ մեջ։ Բայց չէ, տասներկուերորդ դասարանի ավարտական քննություններին պետք ա մի հատ էլ ընդունելության քննությունները միանան ու խեղճ աշակերտի կյանքի էդ փուլը դժոխային եսիմ ինչ սարքեն սթրեսներով ու անկապ վախերով լի։ Չի քննարկվում նաև համալսարանը կիսատ թողնելու տարբերակը․ էդքան փող ու ժամանակ ես դրել էդ դիպլոմը ստանալու համար, բա ափսոս չի՞։ Ոչինչ, դու սովորի, հետո ամբողջ կյանքում կապրես չսիրածդ մասնագիտության հետ ու չսիրածդ գործը անելով։ Կամ էլ չես աշխատի, ոնց կուզես։

Եթե մի օր ես էրեխեք ունենամ (եթե հանկարծ էլի), ես չեմ ասելու՝ այ եթե դու դառնաս էս, դու կունենաս շատ փող, կկարենաս անել էս, էս էս, բլա բլա բլա բլա բլա։ Զուտ քիչ-քիչ կամաց-կամաց կխոսենք տարբեր մասնագիտոթյուններից, թե ո՞վ ա հրշեջը, փրկարարը, տիեզերագնացը, խոհարարը, ի՞նչ պետք ա անի, ի՞նչ չպետք ա անի։ Ես կաշխատեմ հնարավորինս քիչ գրել իրենց վրա, որ իրենք հնարավորինս մաքուր մնան։ Իրենք միշտ կիմանան, որ ունեն սխալվելու հնարավորություն, որ ոչինչ եթե կեսից հասկացել ես, որ ընտրածդ մասնագիտությունը իրականում էնքան էլ քոնը չի ու ուշ չի նոր բան փորձելու համար։ Եթե Անին իմ էրեխեն լիներ, ինքը կիմանար, որ չկան աղջկական ու տղայական, լավ ու վատ, պետքական ու անպետք մասնագիտություններ։ Կիմանար, որ ավելի կարևոր ա անել էն, ինչ դու ես ուզում անել ու քո արածից երջանիկ լինել քան անել էն, ինչ ակնկալում է հասարակությունը։ Եթե Անին իմ էրեխեն լիներ, կարող ա տիեզերագնաց դառնար, թռներ Մարս ու առաջին մարդը լիներ, ով էդ մոլորակի վրա ոտք կդներ։ Կարող ա կոշկակար դառնար, առավոտ շուտ գնար իր արհեստանոց ու մինչև ուշ գիշեր լիքը սեր դնելով կոշիկներ կկարեր։ Կամ գրականության ուսուցիչ, ում դասերին էրեխեքը չէին քնի, չէին փախնի դասից, կկարդային հանձնարարված գրքերը, որովհետև Անին կլիներ լավագույնը, ով իր մասնագիտությունը էնքան շատ կսիրեր, որ էդ սիրով կվարակեր ուրիշներին էլ։

Իրականում ինչի՞ եմ էս ամեն ինչը գրում։ Մամ, պապ, ես հասկացել եմ, որ կենսաբան եմ ուզում դառնալ։ Բակալավրս կիսատ չեմ թողնի, որովհետև ինձ դուր ա գալիս նաև լեզվաբանությունը, բայց վերջացնելուց հետո երկրորդ բակալավր եմ անելու։ Ու ոչինչ, որ ես կուրսեցիներիցս 4 տարի մեծ կլինեմ, որ հասակակակիցներս էրեխեք կունենան, իսկ ես թեզս կպաշտպանեմ, բայց հո՞ կունենամ սիրած մասնագիտություն։ Ու որովհետև երբեք ուշ չի նոր բան սովորելու համար։